Fundusz Sprawiedliwości. Fundacja ks. Olszewskiego przegrywa z ministerstwem. Teraz egzekucja?

Rozprawa dotycząca skargi Fundacji Profeto na decyzję ministra sprawiedliwości w sprawie zwrotu dotacji z Funduszu Sprawiedliwości odbyła się 20 sierpnia przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie. Sąd oddalił skargę w całości. 

Redakcja poleca

Policyjne laboratorium się zakorkowało. Nawet 36 miesięcy czekania na opinię

Przełom w sporze między Ministerstwem Kultury a fundacją Rydzyka? Sąd podjął kluczową decyzję

Wyrok jest nieprawomocny, a Fundacji Profeto przysługuje możliwość wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mimo tego ministerstwo zdecydowało się wszcząć postępowanie egzekucyjne wobec fundacji.

Osiem fundacji ma zwrócić łącznie niemal 90 mln zł

„W przypadku pozostałych fundacji trwa przygotowywanie dokumentacji i przekazywanie skarg do sądu administracyjnego” - informuje RadioZET.pl biuro prasowe resortu sprawiedliwości. 

Egzekucja toczy się nie tylko przeciwko Fundacji Profeto. Na podstawie tytułu wykonawczego z 17 czerwca 2026 roku naczelnik III Urzędu Skarbowego w Szczecinie wszczął postępowanie egzekucyjne wobec Stowarzyszenia Fidei Defensor. 

A to może nie być koniec. Donald Tusk już w kampanii wyborczej w 2023 roku zapowiadał rozliczenie nieprawidłowości związanych z funkcjonowaniem Funduszu Sprawiedliwości za czasów rządów Prawa i Sprawiedliwości. Po wyborach parlamentarnych nowa władza bardzo szybko przeszła do realizacji tych działań. Dwa tygodnie po zaprzysiężeniu rządu premiera Tuska w Ministerstwie Sprawiedliwości zostały wstrzymane wypłaty z Funduszu Sprawiedliwości. 

Resort przekazał, że prowadzi szczegółowy audyt FS, którego celem ma być ustalenie, czy przyznanie konkretnych dotacji było zgodne z zadaniami Funduszu oraz zasadami wynikającymi z ustawy o finansach publicznych takimi jak jawność, oszczędność, czy celowość. 

„Fundusz Sprawiedliwości jest funduszem celowym i powinien finansować wyłącznie precyzyjnie wskazane zadania państwowe" - argumentowało w grudniu 2023 roku ministerstwo. 

Już wtedy wstrzymano wypłaty z dotacji dla kilku fundacji, m.in. Lux Veritatis, której prezesem jest Tadeusz Rydzyk (do końca 2026 roku miała otrzymać ponad 7 mln zł). Jednak dopiero w marcu 2025 roku ówczesny minister sprawiedliwości Adam Bodnar wezwał osiem podmiotów do zwrotu środków z dotacji w ramach Funduszu Sprawiedliwości. 

Wezwania zostały skierowane do: 

• Fundacji Profeto – zwrot 66 mln 87 tys. 467 zł 

• Fundacji Mocni w Duchu – zwrot 9 mln zł 

• Stowarzyszenia Fidei Defensor – zwrot 3 mln 802 tys. 665 zł 

• Fundacji Centrum Pomocy Pokrzywdzonym i Prewencji Przestępczości – zwrot 3 mln 435 tys. 534 zł 

• Fundacji Instytut Praworządności – zwrot 2 mln 761 tys. 701 zł 

• Fundacji św. Benedykta – zwrot 2 mln 138 tys. 76 zł 

• Fundacji RTCK – Rób To Co Kochasz – zwrot 1 mln 464 tys. 200 zł 

• Fundacji Instytut Suwerenności i Dziedzictwa w Europie – zwrot 638 tys. 328 zł 

Według Bodnara powyższe organizacje otrzymały łącznie niemal 90 mln zł mimo że „nie spełniały kryteriów” lub przeznaczały środki na cele „odmienne od tych, które finansować miał Fundusz”. Resort Sprawiedliwości domaga się zwrotu dotacji, bo uważa, że zostały przyznane „niezgodnie z procedurami”. 

Wspomniane organizacje miały oddać pieniądze na rachunek Funduszu Sprawiedliwości w ciągu 15 dni od otrzymania wezwania do zapłaty. Po kilku miesiącach Ministerstwo Sprawiedliwości poinformowało gazetę „Fakt”, że tylko jedna fundacja oddała pieniądze. I to zaledwie niewielką część. 

- Wezwanie do zwrotu dotacji pobranej nienależnie skierowano do ośmiu podmiotów, z których jedynie Fundacja Mocni w Duchu w dniu 10 lipca 2025 r. zwróciła kwotę 400 tys. 800 zł z tytułu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem – przekazało wówczas Ministerstwo Sprawiedliwości. 

Zgodnie z wyliczeniami resortu „Mocni w Duchu” powinni zwrócić jeszcze ponad 8,5 mln zł z przyznanych środków. Wobec braku zwrotów dotacji resort zapowiedział kolejne kroki w celu odzyskania funduszy od wszystkich wspomnianych organizacji. Chodzi o wszczęcie postępowania administracyjnego i wydanie decyzji o zwrocie dotacji. 

Żurek wysyła decyzje administracyjne. Fundacje idą do WSA 

- Decyzja administracyjna określa kwotę oraz termin zwrotu środków. Wykonawca ma prawo odwołać się od niej. W przypadku utrzymania decyzji w mocy i dalszego braku zwrotu środków kolejnym krokiem jest przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego w celu odzyskania środków - tłumaczył w czerwcu 2025 roku resort sprawiedliwości. 

Redakcja poleca

Fundacja Rydzyka powinna oddać 210 mln zł. Redemptorysta bagatelizuje pozew

Kryzys w Trybunale Konstytucyjnym. Sędziowie wybrani przez PiS się zbuntują? „Głęboka patologia”

Poprosiliśmy ministerstwo o odpowiedź, czy dziś - ponad rok od wezwania - wspomniani beneficjenci Funduszu Sprawiedliwości zwrócili pieniądze, a jeżeli nie to, czy wydano wobec nich decyzje administracyjne, a następnie wszczęto egzekucję. Resort odpowiedział nam, że z powodu braku zwrotu środków minister sprawiedliwości Waldemar Żurek wydał decyzje administracyjne wobec wszystkich, ośmiu, organizacji. Jak zareagowały na pismo? 

- Wszystkie podmioty odwołały się od decyzji i wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy -  odpowiada portalowi RadioZET.pl biuro prasowe ministerstwa. 

Resort ponownie przeanalizował sprawy beneficjentów FS i utrzymał decyzję w stosunku do siedmiu z nich. Urzędnicy nie rozstrzygnęli jeszcze w kwestii Fundacji „Mocni w Duchu". 

„Decyzja w sprawie Fundacji „Mocni w Duchu” zostanie wydana po wglądzie strony do akt sprawy, które planowane jest na 1 września br.” - przekazuje ministerstwo. 

Nie tylko Profeto. Szykują się kolejne batalie sądowe 

Wyrok dotyczący Fundacji Profeto jest pierwszym w sprawie zwrotu dotacji z FS.  Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w ostatnich dniach wniosły:  Fundacja RTCK - Rób To Co Kochasz, Fundacja Instytut Suwerenności i Dziedzictwa w Europie, Fundacja Lux Cordis (d. Instytut Praworządności), Fundacja św. Benedykta. Dla Fundacji Centrum Pomocy Pokrzywdzonym i Prewencji Przestępczości nie upłynął jeszcze termin na wniesienie skargi. 

O komentarz zwróciliśmy się także do samych zainteresowanych. Udało nam się skontaktować z dwoma beneficjentami. Fundacja RTCK potwierdziła nam, że otrzymała od obecnego ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka decyzję administracyjną o zwrocie środków z FS. 

- W odpowiedzi na powyższe Fundacja złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując na brak podstaw faktycznych i prawnych do wydania takiej decyzji – informuje portal RadioZET.pl reprezentujący Fundację RTCK radca prawny Narcyz Płachta. 

Minister sprawiedliwości zdania nie zmienił, dlatego 31 lipca RTCK wniosła skargę do WSA w Warszawie. To oznacza kolejny, po sprawie Profeto, spór sądowy. Fundacja podkreśla, że roszczenia resortu są „całkowicie bezzasadne”, a organizacja „prawidłowo przeszła” procedurę konkursową. W efekcie przyznano jej środki na realizację projektu „Czy to co robisz ma sens?”. 

- Projekt był konsekwentnie realizowany przez cały okres obowiązywania dotacji, zgodnie z jego założeniami. W ramach projektu między innymi przeprowadzono ponad 300 wydarzeń o charakterze profilaktycznym, skierowanych do młodzieży. Realizacja projektu podlegała również bieżącej kontroli ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości, a Fundacja na każdym etapie wywiązywała się z obowiązków związanych z realizacją i rozliczeniem dotacji - wyjaśnia Płachta. 

W ocenie władz RTCK nie doszło do żadnych nieprawidłowości, które mogłyby być podstawą do żądania zwrotu przyznanych i wykorzystanych środków z Funduszu Sprawiedliwości. 

- W szczególności Minister Sprawiedliwości nie przedstawił konkretnych dowodów wskazujących na to, aby Fundacja wpływała na przebieg lub wynik procedury konkursowej, bądź uzyskała dotację w sposób nieuprawniony – odpowiada Płachta 

 Na ten sam krok zdecydował się prezes Fundacji św. Benedykta Bogusław Kiernicki. On również otrzymał od ministra sprawiedliwości Waldemara Żurka decyzję administracyjną o zwrocie środków z FS. 

- Fundacja odwołała się od tej decyzji i skierowała sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - odpowiedział portalowi RadioZET.pl prezes fundacji. 

Źródło: Radio ZET