Glapiński umacnia władzę w NBP. Po buncie nie ma już śladu
- Wówczas to była część bardziej zorganizowanej akcji przeciwko prezesowi. Zbuntowani członkowie zarządu przegrali jednak walkę o władzę w NBP. W konsekwencji Glapiński pozbawił ich wszystkiego, co mieli - słyszymy na Świętokrzyskiej. Rok temu w zarządzie banku centralnego wybuchł bunt przeciwko prezesowi NBP. Spór wywołał projekt opinii do projektu budżetu państwa na 2026 rok. Podczas tegorocznych prac nad dokumentem pozycja prezesa Glapińskiego była już niezagrożona - dowiaduje się RadioZET.pl
- Jaka jest pozycja Adama Glapińskiego w Narodowym Banku Polskim.
- Jak wyglądała walka o odebranie władzy prezesowi NBP.
- W jaki sposób Glapiński ograł zbuntowanych członków zarządu.
- O kulisach prac nad opinią do projektu budżetu państwa.
Narodowy Bank Polski opublikował przyjętą przez Radę Polityki Pieniężnej opinię do projektu budżetu państwa na 2027 roku. Dokument przygotowuje bank centralny, ale przyjmuje go RPP. Procedura jest taka, że prezes NBP (jednocześnie pełniący funkcję przewodniczącego RPP) przedstawia projekt opinii, a członkowie Rady głosują nad jego przyjęciem, odrzuceniem czy wprowadzeniem poprawek. Jak dowiedzieliśmy się ze źródeł na Świętokrzyskiej, prace nad tegorocznym projektem opinii toczyły się bez większych zakłóceń - w przeciwieństwie do tego, co miało miejsce rok temu.
- Wówczas to była część bardziej zorganizowanej akcji przeciwko prezesowi. Zbuntowani członkowie zarządu przegrali jednak walkę o władzę w NBP. W konsekwencji Glapiński pozbawił ich wszystkiego, co mieli, więc musieli mu się podporządkować. To co oni teraz mogą? - mówi nasz informator z NBP.
W czasie trwania sporu, 9 grudnia 2025 roku, Glapiński odebrał Marcie Gajęckiej, Rafałowi Surze i Piotrowi Pogonowskiemu nadzór nad departamentami banku. Nieoficjalnie powodem tej decyzji była utrata zaufania prezesa do wspomnianych członków zarządu. Dziesięć dni później Glapiński przywrócił utracone stanowiska Gajęckiej, Pogonowskiemu i Surze.
- Konflikt został zażegnany - komentował wówczas rzecznik prasowy NBP Maciej Antes. Cały czas żadnego departamentu nie nadzoruje Paweł Mucha. Członek zarządu NBP od lat jest skonfliktowany ze swoim szefem.
W kolejnych miesiącach Adam Glapiński umocnił swoją pozycję w banku centralnym. Dziś nic nie wskazuje na to, żeby do końca kadencji (w 2028 roku) ktoś mógłby mu zagrozić - słyszymy na Świętokrzyskiej. Ponadto, prezes NBP wygrał z Tuskiem batalię o nominacje do zarządu banku, a w poniedziałek, 16 listopada, zablokował przelewy dla Trybunału Konstytucyjnego, co ucieszyło PiS. A jeszcze niedawno Glapiński był w niemałych tarapatach.
Jak Glapiński ograł Sobonia. „Opinia musi być dobra”
Przypomnijmy, że w listopadzie zeszłego roku doszło do buntu w zarządzie NBP. RadioZET.pl ujawniło, że prezes Glapiński próbował przepchnąć przez zarząd wersję dokumentu, która łagodnie oceniała politykę finansową koalicji rządzącej. Wywołało to sprzeciw Artura Sobonia - członka zarządu banku centralnego, a w przeszłości wiceministra finansów w rządzie Mateusza Morawieckiego. Choć Soboń zrezygnował z członkostwa w Prawie i Sprawiedliwości, po tym, jak został powołany przez prezydenta Andrzej Dudę do zarządu banku centralnego, to nie uciął partyjnych kontaktów.
- Soboń pojechał na jakiś kongres PiS-u, gdzie cały czas powtarzano, jak źle dzieje się w Polsce za Tuska. Gdy wrócił, to powiedział, że nie może być tak, że według partii jest źle, a według NBP dobrze. Na to prezes odpowiedział, że opinia musi być dobra dla rządzących, bo inaczej premier nie zgodzi się na przedłużenie kadencji Marty Kightley w zarządzie. To był jednak interes Glapińskiego, a nie Sobonia - relacjonuje nam informator.
Glapiński zarządził głosowanie, ale szybko zorientował się, że sytuacja zaczyna wymykać się spod kontroli. Soboń zdołał przekonać większość członków zarządu do odrzucenia projektu. Do tego jednak nie doszło, bo prezes NBP zdjął głosowanie z obiegu, a więc formalnie nie miało miejsca. Zbuntowani członkowie nie poddali się i w kolejnym głosowaniu zarząd przyjął ostrzejszą dla rządu Donalda Tuska opinię do projektu budżetu państwa. Jak się później okazało, Glapiński przegrał bitwę, ale nie wojnę.
- Na posiedzenie RPP prezes przyniósł projekt opinii uchwalony przez zarząd banku, ale zgłosił do niego poprawki. De facto, oznaczały one powrót do pierwotnej wersji dokumentu, którą zaproponował na zarządzie NBP - opowiada nam osoba znająca kulisy sprawy.
Rada, w której prezes NBP jest przewodniczącym i - co najważniejsze - ma większość, przyjęła poprawki do opinii. Glapiński mimo początkowych perturbacji okiełznał bunt na Świętokrzyskiej.
A jak było w tym roku? Czy zarząd również próbował się zbuntować przeciwko prezesowi przy okazji prac nad projektem opinii do projektu budżetu państwa na 2027 rok? - Tym razem nie było problemu z przyjęciem uchwały na zarządzie. Niektórzy członkowie postanowili „zabłysnąć” swoim przygotowaniem i porównali projekt z zeszłego roku do obecnego, po czym zapytali: dlaczego tegoroczny projekt jest złagodzony w porównaniu do zeszłorocznego? Problem w tym, że w zeszłym roku projekt uchwalony na zarządzie był krytyczny dla rządu, ale przecież opinia przyjęta przez RPP już taka nie była - słyszymy od źródeł w NBP.
RPP przyjęła opinię do projektu budżetu państwa na 2027 rok
29 września Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy budżetowej na 2027 rok. 3 listopada Rada Polityki Pieniężnej przyjęła opinię dotyczącą tego dokumentu. Członkowie Rady analizują założenia makroekonomiczne projektu budżetu, oczekiwane oddziaływanie polityki fiskalnej na gospodarkę, a także perspektywy utrzymania stabilności finansów publicznych. Wśród członków RPP narasta sceptycyzm wobec rządowych prognoz oraz wyraźne zaostrzenie ocen dotyczących stanu finansów publicznych i stabilności makroekonomicznej.
Zarówno rząd, jaki i NBP przewiduje, że w przyszłym roku obniży się tempo wzrostu gospodarczego w Polsce. Z uzasadnienia projektu ustawy budżetowej wynika, że PKB zwiększy się o 3 proc., a więc oznacza to spadek w porównaniu do 2026 roku - 3,6 proc. Ma być to spowodowane m.in. zakończeniem wydatkowania środków z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). W konsekwencji głównie ucierpią na tym inwestycje publiczne, bo te prywatne wciąż mają się dobrze rozwijać.
Eksperci NBP wskazują jednak, że przyszłoroczne inwestycje będą dodatkowo ograniczone przez wzrost cen surowców energetycznych, co wiąże się ze zwiększone koszty działalności przedsiębiorstw. Dlatego RPP zdecydowanie ostrożniej szacuje realny wzrost inwestycji - według niej będzie na poziomie 1,5 proc. rok do roku, z kolei rząd przyjmuje 4,2 proc. r/r.
Według rządu średnioroczna inflacja w 2027 roku obniży się do 2,8 proc., a więc poniżej wskazań listopadowej projekcji NBP. Bank centralny ogłosił, że ma ona wynieść 4,2 proc.
„W ocenie NBP, ze względu na przedłużający się konflikt na Bliskim Wschodzie i utrzymujące się wysokie ceny surowców energetycznych, w 2027 r. inflacja będzie utrzymywała się na podwyższonym poziomie, a wyraźniejszy jej spadek może nastąpić dopiero od II połowy 2027 r.” - czytamy w opinii RPP.
Rządzący przestrzegają, że rosnącej polskiej gospodarce mogą zagrażać konsekwencje wynikające z trwającego konfliktu na Bliskim Wschodzie, a także niepełne wykorzystanie środków unijnych czy międzynarodowa koniunktura. Te obawy podzielają również ekonomiści banku centralnego.
RPP o rządzie: „Działania naprawcze nie zostały podjęte”
W opublikowanej niedawno opinii, w przeciwieństwie do tej ubiegłorocznej, RPP rozbiega się z rządem w zakresie oceny poziomu inwestycji i inflacji. Od 2023 roku RPP sugerowała podjęcie działań hamujących rosnący dług publiczny w relacji do PKB. W niedawno opublikowanej opinii Rada podkreśliła, że rządzący nie zareagowali na te apele.
„Takie działania naprawcze nie zostały podjęte, a wręcz przeciwnie, w ostatnich latach wprowadzane były nowe, kosztowne programy wydatkowe” - ocenili ekonomiści.
Według RPP szybkie narastanie relacji długu publicznego do PKB zagraża stabilności makroekonomicznej i finansowej, co w związku z napięciami geopolitycznymi oraz niepewnością na globalnych rynkach papierów skarbowych, może pogorszyć warunki finansowanie potrzeb pożyczkowych.
Polska jest jednym z liderów wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej. Międzynarodowy Fundusz Walutowy ostrzega jednak, że w latach 2024-2027 odnotujemy najwyższy przyrost relacji długu publicznego do PKB spośród krajów UE - ma wzrosnąć o 21,2 proc. PKB, podczas gdy średnio w UE będzie to 2,6 proc. PKB.
„Należy wskazać, że szybki wzrost długu publicznego będzie prowadził do dalszego wzrostu kosztów jego obsługi. Szybki wzrost wydatków na obsługę długu będzie z kolei coraz bardziej ograniczał możliwość finansowania innych wydatków publicznych, utrudniając jednocześnie niezbędne ograniczenie nierównowagi fiskalnej” - przewiduje RPP.
Rada wzywa do ograniczenia deficytu sektora finansów publicznych. Jak twierdzą eksperci, w przeciwnym razie Polska może spodziewać się szokowej reakcji rynków finansowych, a to będzie oznaczało negatywne konsekwencje dla polityki fiskalnej. W ubiegłorocznej opinii Rada wskazywała, że wysoki deficyt „ogranicza przestrzeń do luzowania polityki pieniężnej”. Tym razem ekonomiści podkreślili, że polityka fiskalna rządu będzie „istotną determinantą polityki pieniężnej”, którą prowadzi NBP i RPP.
RPP zaostrzyła opinię dotyczącą finansów publicznych i działań podejmowanych przez rząd w porównaniu do zeszłego roku. W dokumencie nie znalazły się jednak tak jednoznacznie krytyczne zapisy, jak te, które zaproponował zarząd NBP podczas prac nad opinią do projektu budżetu państwa na 2026 rok. Jak ujawniliśmy wówczas na RadioZET.pl, w banku centralnym przyjęto wersję, w której m.in. tytuł jednego z rozdziałów brzmiał: „Wyraźne pogorszenie sytuacji sektora finansów publicznych w latach 2024-2025”. Już na posiedzeniu RPP prezes Glapiński zgłosił poprawki do projektu . Jedna z nich dotyczyła wspomnianego tytułu rozdziału. Po przyjęciu poprawek przez Radę zmieniono treść na: „Sytuacja sektora finansów publicznych w 2025 r.”
Źródło: Radio ZET