Zmiany na uczelniach od 1 października. Nowe kierunki, cyfrowe dyplomy. Co jeszcze?
Od października na uczelniach będzie obowiązywał nowy próg dla stypendiów socjalnych, a od 1 stycznia 2027 r. - cyfryzacja dyplomów. Ale zmian od nowego roku akademickiego będzie znacznie więcej. W planach: feminatywy w oficjalnych dokumentach.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Rozpoczął się rok akademicki 2026/2027.
- Digitalizacja dyplomów i większy budżet na naukę to kluczowe zmiany.
- W planach tzw. pakiet równościowy.
Polskie uczelnie zaczynają rok akademicki 2026/2027 po rekordowej rekrutacji spowodowanej podwójnym rocznikiem maturzystów. Choć, jak zastrzega, w rozmowie z RadioZET.pl Dorota Kosowicz, dyrektor departamentu komunikacji Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, prawdziwa kumulacja nastąpi za rok. Wtedy do matury przystąpi ponad 380 tys. osób.
- Teraz wchodzimy w rok akademicki, w którym trzeba jednocześnie odpowiedzieć na większą liczbę studentów, zadbać o jakość i bezpieczeństwo kształcenia, przyspieszyć cyfryzację oraz lepiej wykorzystać potencjał nauki - wylicza. To wiąże się to z kilkoma zmianami legislacyjnymi.
Quiz: Trudny quiz z wiedzy ogólnej. Polaku, przekonaj się, czy masz wysokie IQ
Najważniejsze zmiany na uczelniach od roku akademickiego 2026/2027
Cyfryzacja dyplomów
Od 1 stycznia 2027 r. uczelnie będą zobowiązane do wystawiania dyplomów ukończenia studiów oraz dyplomów doktorskich i habilitacyjnych w postaci elektronicznej. E-dyplomy będą rejestrowane w państwowym repozytorium, co pozwoli na skuteczną i szybką weryfikację wykształcenia absolwenta i ograniczy proceder fałszowania takich dokumentów. Dostępne będą przez portal dyplomy.nauka.gov.pl oraz w aplikacji mObywatel.
Poprawa warunków studiowania
Próg dochodowy uprawniający do stypendium socjalnego wzrośnie z 1908,9 zł do 2099,7 zł na osobę w rodzinie.
Nowe rozwiązanie dla doktorantów
Osoby, które przerwały kształcenie z przyczyn zdrowotnych lub losowych, mogą ubiegać się o zapomogę.
Większy nacisk na jakość kształcenia
Zmieniają się standardy kształcenia przede wszystkim na kierunkach przygotowujących do zawodów o szczególnym znaczeniu społecznym. W tym roku akademickim obejmą studentów farmacji (od 2025 roku objęły kształcenie lekarzy, lekarzy dentystów, położnych, farmaceutów, ratowników medycznych i fizjoterapeutów). W praktyce to większy nacisk na praktyczne przygotowanie studentów, nowoczesną infrastrukturę, odpowiednią kadrę i kompetencje potrzebne do wykonywania zawodu.
Uczelnie stawiają na AI, w 2027 roku rekordowy budżet na naukę
Nowe kierunki studiów
Uczenie mocno stawiają na AI i nowe technologie, zieloną transformację oraz nauki o zdrowiu i społeczeństwie. I tak na Uniwersytecie Warszawskim uruchomiono np.: Zarządzanie ludźmi z wykorzystaniem AI, a także Nowe technologie w instytucjach kultury. Na Uniwersytecie Jagiellońskim otwarto: Humanistykę cyfrową, Media studies i komunikowanie multimodalne. Z kolei na Uniwersytecie Rzeszowskim: Sztuczną inteligencję, Zarządzanie, materiały i technologie w energetyce, a także Zrównoważony rozwój i socjobiologię.
Inwestycje w akademiki
Powstaje lub jest modernizowanych blisko 2,5 tys. miejsc. Od początku 2026 r. uczelnie mogą korzystać z Funduszu Dopłat BGK, a finansowanie zapewnione w 2026 r. wynosi łącznie 412,9 mln zł.
Rekordowy budżet
W 2027 r. limit wydatków w dyspozycji MNiSW ma przekroczyć 38,4 mld zł, czyli będzie o 2,7 mld zł wyższy rok do roku. Dorota Kosowicz z MNiSW wylicza, że dodatkowe środki resort chce przeznaczyć m.in. na zwiększenie finansowania grantów Narodowego Centrum Nauki o 400 mln zł, rozwój sztucznej inteligencji, wzmacnianie cyberbezpieczeństwa oraz dalsze inwestycje w potencjał dydaktyczny i badawczy uczelni. - Planowane są również 3-procentowe podwyżki wynagrodzeń w uczelniach - dodaje dyrektor departamentu komunikacji resortu nauki.
Jakie zmiany na uczelniach są w planach?
Feminatywy w oficjalnych dokumentach
Resort nauki zaproponował zmiany w ustawie o Polskiej Akademii Nauk oraz w ustawie Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, które umożliwią fakultatywne stosowanie feminatywów w nazwach stanowisk akademickich i administracyjnych. Tzw. pakiet równościowy pozwoli na stosowanie żeńskich form w statutach, regulaminach i innych dokumentach. Kobiety pracujące w nauce będą mogły posługiwać się oficjalnie tytułami takimi jak "profesorka", "doktorka", "adiunktka" czy "dziekana".
Resort nauki podkreśla, że stosowanie feminatywów w nazwach stanowisk ma charakter dobrowolny, co ma ułatwić adaptację nowych rozwiązań w różnych środowiskach akademickich. Prace nad szczegółowymi przepisami będą prowadzone w najbliższym czasie.
Oprócz feminatywów promowane będą dobre praktyki dotyczące niedyskryminującej komunikacji.
Działania na rzecz równego traktowania i bezpiecznego środowiska pracy
Tworzenie na uczelniach i w instytutach dobrej atmosfery pracy, poszanowanie różnorodności i godności pracowników - to inny ważny element zmian. Uczelnie w ramach oceny instytucjonalnej będą musiały wskazać, jakie działania antydyskryminacyjne i antymobbingowe podejmują.
Będzie też na nich ciążył obowiązek uchwalenia przez senat każdej uczelni kodeksu etyki obejmującego pracowników, doktorantów i studentów. Dokument ma określać standardy etycznego postępowania i przewidywać konsekwencje dla osób naruszających jego zapisy.
Źródło: Radio ZET
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
