Szpital musi pokazać, czym karmi pacjentów. Nowe zasady już obowiązują

Nowe standardy żywienia w szpitalach

Szpitalne jedzenie ma być nie tylko dodatkiem do pobytu na oddziale, lecz także elementem leczenia. Takie założenie przyświeca nowemu standardowi organizacyjnemu żywienia, wprowadzonemu rozporządzeniem ministra zdrowia. Placówki muszą przestrzegać jednolitych zasad przygotowywania posiłków, publikować jadłospisy i regularnie kontrolować jakość jedzenia. Pacjenci mogą również anonimowo je oceniać.

Nowe wymagania zastąpiły pilotaż „Dobry posiłek w szpitalu”, który obejmował wyłącznie uczestniczące w nim placówki. Jednolity standard dotyczy natomiast szpitali w całym kraju, choć rozporządzenie przewiduje kilka wyjątków.

Przepisy obowiązują od początku 2026 r., ale szpitale otrzymały czas na dostosowanie się do nich do 1 września. Okres przejściowy już się zakończył, dlatego objęte regulacją placówki powinny obecnie spełniać wszystkie wymagania.

Redakcja poleca

Wchodzi nowy standard dla diet pudełkowych. Klienci tylko zyskają

Rynek suplementów diety do kontroli. Szykują się surowe kary

Jadłospis w szpitalu przygotuje dietetyk

Zgodnie z rozporządzeniem szpital ma zapewnić pacjentowi wyżywienie odpowiednie do jego stanu zdrowia. O rodzaju diety, czasie jej stosowania oraz ewentualnych indywidualnych zmianach decyduje lekarz. Przy wyborze diety można uwzględnić ocenę stanu odżywienia chorego oraz badanie połykania przeprowadzone przez logopedę, jeżeli takie oceny zostały wykonane. Lekarz może także skonsultować się z dietetykiem.

Przepisy pozwalają ponadto uwzględnić preferencje pacjenta dotyczące wykluczenia określonych produktów ze względów kulturowych, religijnych lub światopoglądowych. Warunkiem jest poinformowanie o nich lekarza. Nie mogą być one również sprzeczne ze stanem zdrowia chorego.

Posiłki mają być przygotowywane na podstawie jadłospisu opracowanego przez dietetyka. Dokument powinien obejmować co najmniej dziesięć dni, zapewniać urozmaicenie potraw oraz odpowiednie zbilansowanie składników odżywczych. Jak wynika z rozporządzenia, w jadłospisie trzeba podać skład posiłków, ich kaloryczność oraz dobową zawartość m.in. białka, węglowodanów, cukrów, tłuszczów, błonnika i sodu. Powinny się w nim znaleźć także informacje o alergenach i sposobie obróbki termicznej potraw.

Przepisy określają również, że nocna przerwa między posiłkami nie może przekraczać 13 godzin. Pacjenci przebywający na oddziale muszą mieć dostęp do wody pitnej.

Szpital sprawdzi jakość i gramaturę jedzenia

Samo przygotowanie jadłospisu nie wystarczy. Rozporządzenie nakłada na szpitale obowiązek bieżącej kontroli wydawanych posiłków. Każdego dnia placówka ma sprawdzać ich zgodność z jadłospisem oraz oceniać m.in. świeżość produktów, temperaturę, zapach, wygląd i konsystencję potraw. Kontrolą trzeba objąć co najmniej jedną trzecią rodzajów diet stosowanych w szpitalu.

Codziennie należy również zweryfikować i udokumentować gramaturę składników wybranego śniadania, obiadu albo kolacji. Kontrola odbywa się przed podzieleniem jedzenia na porcje. Ma wykazać, czy na oddział przekazano ilość żywności zaplanowaną dla wszystkich pacjentów otrzymujących daną dietę.

Co najmniej raz w roku szpital musi zlecić badanie laboratoryjne wybranego całodziennego zestawu posiłków. Wykonuje je laboratorium akredytowane przez Polskie Centrum Akredytacji. Badanie ma potwierdzić, czy rzeczywista kaloryczność i wartość odżywcza jedzenia zgadzają się z danymi podanymi w jadłospisie.

Redakcja poleca

Odwiedziliśmy stołówkę w polskiej szkole. Tak wyglądają posiłki po zmianach

Popularne suplementy mogą zwiększać ryzyko udaru. Przebadali 415 tys. osób

Pacjent sprawdzi jadłospis i wyniki badań

Jedną z najbardziej widocznych zmian jest obowiązek utworzenia na stronie szpitala zakładki „Żywienie dla zdrowia”. Placówka publikuje w niej wszystkie standardowo stosowane jadłospisy. Wyjątek stanowią diety indywidualnie modyfikowane i takie, których szpital nie stosuje standardowo.

W zakładce powinien się znaleźć również ostatni wynik laboratoryjnego badania posiłków ze wskazaniem jadłospisu, którego dotyczył. Szpital musi ponadto udostępniać materiały edukacyjne dotyczące żywienia, przygotowane na podstawie wiarygodnych dowodów naukowych.

Rozporządzenie przewiduje także badanie opinii pacjentów. Chorzy powinni zostać poinformowani, że mogą anonimowo przekazywać pozytywne i negatywne uwagi dotyczące jedzenia. Szpital może zbierać je przez swoją stronę internetową lub w ankietach dostępnych na oddziałach.

Których pacjentów nie obejmują nowe zasady?

Standard nie dotyczy świadczeń, które zgodnie z planem mają zakończyć się w ciągu 24 godzin, ani opieki udzielanej poza szpitalem. Wyłączono z niego również pacjentów żywionych wyłącznie dojelitowo lub pozajelitowo. Przepisy nie obejmują także niemowląt karmionych wyłącznie mlekiem matki albo preparatami przeznaczonymi do początkowego żywienia niemowląt.

Wdrożenie nowych zasad zostało powiązane z finansowaniem świadczeń. Jak wyjaśnia NFZ, wyceny ponad 900 procedur podniesiono z uwzględnieniem kosztów realizacji standardu. Placówki muszą złożyć Funduszowi oświadczenie o spełnianiu wymagań i wskazać adres internetowej zakładki „Żywienie dla zdrowia”.

W okresie przejściowym szpitale, które nie zdążyły jeszcze dostosować organizacji żywienia, otrzymywały płatności skorygowane do wcześniejszej wyceny świadczeń. Od września wszystkie placówki objęte rozporządzeniem powinny już realizować pełny standard.

Źródło: Radio ZET/sejm.gov.pl