Zachowek i testament. Czym się różnią?
Zachowek zapewnia bliskim zmarłego możliwość odzyskania części spadku, gdy zostali pominięci w testamencie. Ustalono, że osoby niezdolne do pracy lub małoletnie mają prawo do 2/3 wartości spadku, a pełnoletni do połowy. Osoby uznane za niegodne dziedziczenia tracą prawo do zachowku. Nowe przepisy dotyczą też niealimentacji.
- Czym jest zachowek?
- Czym różni się od testamentu?
- Jak można odzyskać część spadku?
Zachowek – jak odzyskać część spadku?
Zachowek to istotny element prawa spadkowego, który zapewnia, że osoby bliskie zmarłego mogą odzyskać część spadku w przypadkach, gdy ich prawa zostały pominięte w testamencie. Dotyczy to głównie zstępnych, małżonka, rodziców i rodzeństwa zmarłego. Warto zrozumieć, kiedy i jak można ubiegać się o zachowek.
Funkcja zachowku
Zachowek stanowi ochronę spadkobierców ustawowych, pozwalając im na uzyskanie części spadku, jeśli zostali pominięci w testamencie lub ich udział został pomniejszony. Uprawnienie to przysługuje osobom, które byłyby powołane do dziedziczenia, gdyby zmarły nie pozostawił testamentu. Ustalenie wysokich progów zachowku ma na celu zabezpieczenie ich interesów.
Jak ubiegać się o zachowek?
W przypadku braku możliwości polubownego uregulowania kwestii zachowku, sprawa może być rozstrzygnięta w sądzie cywilnym. W praktyce, osoby trwale niezdolne do pracy lub małoletnie mają prawo do 2/3 wartości udziału spadkowego, podczas gdy pełnoletni, zdolni do decyzji, mogą ubiegać się o połowę.
Ustalanie wysokości zachowku
Podczas obliczania zachowku, do należnej kwoty należy odjąć darowizny czy zapisy dokonane przez spadkodawcę. Niezwykle istotnym zagadnieniem jest również to, że osoba, która zrzekła się dziedziczenia, nie figuruje w gronie uprawnionych do zachowku, jak również osoby wydziedziczone nie mogą na niego liczyć.
Quiz: Quiz. Finanse, pieniądze i waluty w PRL-u. Test dla tych, którzy sami to przeżyli
Kiedy brak prawa do zachowku?
Osoba uznana za niegodną dziedziczenia traci prawo do zachowku. Taka sytuacja ma miejsce, gdy spadkobierca popełnia ciężkie przestępstwo, zmusza kogoś do sporządzenia testamentu lub ukrywa czy zniszczy testament. Po nowelizacji przepisów z 15 listopada 2023 roku, nowe przesłanki do niegodności dziedziczenia obejmują uporczywą niealimentację spadkodawcy oraz zaniechania związane z pieczą nad spadkodawcą.
Zachowek odgrywa ważną rolę w polskim prawie spadkowym, zwłaszcza w obliczu zmian w przepisach oraz różnorodności sytuacji, z jakimi muszą zmierzyć się spadkobiercy. Osoby, które czują się pokrzywdzone, powinny znać swoje prawa oraz podejmować właściwe kroki, aby skutecznie ubiegać się o należne im środki. Zrozumienie zasadności oraz procesów związanych z zachowkiem jest kluczowe dla zabezpieczenia finansowego bliskich w przypadku śmierci członka rodziny.
Źródło: Radio ZET/ serwisy.gazetaprawna.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kadr z filmu](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/02/c225cf0b/2418555-179x101-0fd2c11ffe.png ""Wszystko na sprzedaż"")
![Na zdjęciu zbliżenie na mężczyznę z szarymi włosami, wyrazem twarzy pełnym zmartwienia.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/07/01/c57cb4a2/2417855-179x101-2c05673fd1.jpg "Jeremy Irons w filmi "Dom Gucci"")
