Radio ZET
Wiadomości
Nauka
Coś niepokojącego dzieje się pod Ameryką Północną. Skorupa ziemska "przecieka"

Coś niepokojącego dzieje się pod Ameryką Północną. Skorupa ziemska "przecieka"

Anna Miler

2 min. czytania

08.04.2025 10:11

Naukowcy z USA i Chin odkryli, że skorupa ziemska pod środkowo-zachodnimi USA stopniowo opada, co może być wynikiem zanurzania się płyty tektonicznej w płaszczu Ziemi. Odkrycie to, opisane w "Nature Geoscience", ujawnia, jak litosfera wpływa na geologię. Płyta Farallon również odgrywa rolę w tym procesie.

Opadanie skorupy ziemskiej może wpływać na geologię USA.
Górny płaszcz Ziemi tworzy masywne skupiska stopionej skały.
Płyta Farallon subdukowała pod Ameryką Północną 200 mln lat.

Odkrycie geologiczne w USA: Opadająca litosfera

Pod powierzchnią USA zachodzi fascynujący proces, który może zmienić nasze rozumienie geologii. Naukowcy z USA i Chin odkryli, że skorupa ziemska pod środkowo-zachodnimi Stanami Zjednoczonymi stopniowo opada w głąb planety. Zjawisko to, opisane w badaniach opublikowanych w "Nature Geoscience", może być efektem zanurzania się płyty tektonicznej w płaszczu Ziemi.

Redakcja poleca

Coś niepokojącego dzieje się w Yellowstone. Czyżby budził się ogromny wulkan?

Największy park narodowy w Europie objąłby także Polskę. "Sześć razy większy od Yellowstone"

Mechanizm opadania litosfery

Obserwacje wykazały, że górny płaszcz Ziemi w tym regionie wytwarza skupiska stopionej skały, które zyskują masę i stają się na tyle ciężkie, że opadają głębiej. Litosfera w tym obszarze to kraton, stabilna część skorupy, która jest kluczowa dla formowania kontynentów. Proces opadania litosfery występuje również w innych miejscach na świecie, ale obecne odkrycia rzucają nowe światło na dynamiczne procesy geologiczne.

Redakcja poleca

Klęska żywiołowa w Yellowstone. Co najmniej 10 tys. osób ewakuowano

Wnioski naukowe

Główny autor badania, Junlin Hua, zwraca uwagę na to, że zjawisko to dostarcza cennych informacji na temat ewolucji planety. Geofizyk Thorsten Becker podkreśla, że zrozumienie tego procesu jest kluczowe do wyjaśnienia, jak kontynenty powstają oraz rozpadają się.

Opadanie litosfery zachodzi, gdy dolna część skorupy nagrzewa się, co prowadzi do topnienia skały i ostatecznie do zanurzenia się w płaszczu Ziemi. To zjawisko przypomina eksperyment z kroplą smoły, a niektóre regiony, jak Andy czy Płaskowyż Anatolijski, mogą ujawniać widoczne pęknięcia na powierzchni, które dostarczają informacji o aktywności pod skorupą.

Konsekwencje odkrycia

Odkrycie to, choć fascynujące, nie sugeruje, że kontynent nagle się wydrąży. Processy te są niezwykle powolne, co oznacza, że zmiany w krajobrazie nie nastąpią w najbliższym czasie. Nowe modele sejsmiczne dla Ameryki Północnej, opracowane przez Stephen Granda i jego zespół, ukazują szczegóły dotyczące tych geologicznych procesów, przyczyniając się do lepszego zrozumienia pomiędzy warstwą litosfery a płaszczem Ziemi.

Rola płyty Farallon

Naukowcy zauważyli, że płyta Farallon, która subdukowała pod Ameryką Północną przez ostatnie 200 milionów lat, ma potencjalny wpływ na te zjawiska. Mimo że obecnie znajduje się 600 kilometrów od kratonu, kieruje materiał w płaszczu tak, że podtrzymuje opadanie dna kratonu i uwalnia substancje, które osłabiają jego podstawę.

Odkrycie opadającej litosfery pod USA otwiera nowe możliwości zrozumienia procesów geologicznych i ewolucji Ziemi. To zjawisko, obok problemów demograficznych, pokazuje złożoność interakcji między różnymi warstwami Ziemi i przyczynia się do naszej wiedzy o jej dynamice.