Czego możemy nauczyć się od szympansów? Najpiękniejsze słowa Jane Goodall
Muzeum Nauki w Bostonie opublikowało wspomnienie o Jane Goodall. Badaczka mówi m.in., czego możemy nauczyć się od szympansów. Jej słowa chwytają za serce.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Kim była Jane Goodall.
- Jaką spuściznę zostawiła.
- Czego, jej zdaniem, możemy nauczyć się od szympansów.
Jane Goodall - kto to?
Jane Goodall to legendarna amerykańska badaczka przyrody. W latach 60. XX w. prowadziła badania nad szympansami w Parku Narodowym Gombe w Tanzanii. Odkryła m.in., że szympansy posługują się narzędziami - wkładają patyki do gniazd termitów, a potem chrupią je jak szaszłyki.
Jane Goodall zmarła 1 października 2025 r., w wieku 91 lat. Miłośnicy przyrody na całym świecie opłakują stratę. Wiele zacnych instytucji opublikowało w swoich mediach społecznościowych wspominki. Najważniejszą lekcję znaleźć można w krótkim nagraniu Muzeum Nauki w Bostonie.
Jane Goodall o szympansach
Jane Goodall odwiedziła Muzeum Nauki w Bostonie w 2023 roku. - Myślę, że najważniejszą rzeczą, jakiej możemy nauczyć się od szympansów, jest to, jak się godzić - mówi Jane Goodall. - Nie jesteśmy w tym dobrzy. Chowamy urazę, toczymy wojny. Mamy dziś konflikty na całym świecie. Bylibyśmy odrobinę lepsi, gdybyśmy nie chowali urazy - podkreśliła badaczka.
W 2025 roku na świecie trwa ponad 50 aktywnych konfliktów zbrojnych. To najwyższy wskaźnik od czasu II wojny światowej. Według danych Kopenhaskiego Raportu Pokojowego 2025 ilość kryzysów, które przerodziły się w zbrojną konfrontację podwoiła się przez ostatnie pięć lat - z 104 371 zdarzeń w 2020, do prawie 200 000 w 2025 roku.
Konflikty zbrojne na świecie to m.in.:
- konflikt izraelsko-palestyński,
- inwazja Rosji na Ukrainę,
- wojna domowa w Sudanie,
- porachunki karteli narkotykowych w Meksyku,
- walki pomiędzy rebeliantami a autorytarną juntą wojskową w Mjanmie (daw. Birma),
- wojny gangów na Haiti.
Jako główny powód wzrostu napięć na świecie Isabel Bramsen z Uniwersytetu w Lund w Szwecji, główna autorka Kopenhaskiego Raportu Pokojowego 2025, podała koniec światowego porządku, w którym Stany Zjednoczone jako supermocarstwo odgrywały rolę stróża. „Toczy się rywalizacja o prymat władzy między Chinami, Rosją a USA” - podkreśla Bramsen. „Jesteśmy również świadkami przekształcania się wojen domowych w konflikty międzynarodowe” - dodaje. Ponadto jej zdaniem za istotny można uznać wpływ zmian klimatycznych. „Ziemia (uprawna), terytorium i minerały nabierają innego znaczenia ze względu na globalne ocieplenie” - podsumowała ekspertka.
Źródło: Radio ZET/Museum of Science Boston/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Marcel Barra w filmie](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/15/3d6f0207/2501003-179x101-b391f99224.png "Marcel Barra w filmie "Mniej obcy"")
