Lodowce topnieją, budzą się dawno uśpione wulkany. „Ukryty ogień Ziemi”
Pokrywy lodowe tłumiły aktywność wulkanów przez tysiące lat. Wraz z zanikaniem masy lodowej może dojść do gwałtownych erupcji – piszą eksperci z Europejskiego Stowarzyszenia Geochemii. Ostrzegają też przed sprzężeniem zwrotnym.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jaki jest związek pomiędzy topnieniem lodowców a aktywnością wulkanów.
- Które rejony świata są najbardziej zagrożone.
- Co to jest sprzężenie zwrotne.
Topnienie lodowców a wulkany
W obliczu przyspieszenia topnienia lodowców na skutek zmian klimatycznych, setki uśpionych wulkanów podlodowcowych na całym świecie mogą stać się bardziej aktywne – piszą eksperci z Europejskiego Stowarzyszenia Geochemii. Związek między cofającymi się lodowcami a wzmożoną aktywnością wulkaniczną obserwowany jest na Islandii od lat 70. XX wieku, ale to jedne z pierwszych badań, które analizują zjawisko w kontynentalnych systemach wulkanicznych.
Naukowcy z Uniwersytetu Wisconsin-Madison w USA, we współpracy z naukowcami z Uniwersytetu Lehigh, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Los Angeles i Dickinson College, wykorzystali datowanie argonowe i analizę kryształów sześciu wulkanów w południowym Chile, w tym uśpionego wulkanu Mocho-Choshuenco, aby sprawdzić, jak cofanie się lądolodu patagońskiego wpłynęło na zachowanie się wulkanów w przeszłości. Dzięki precyzyjnemu datowaniu poprzednich erupcji i analizie kryształów w powstałych skałach udało się ustalić, w jaki sposób ciężar i ciśnienie lodu lodowcowego zmieniają właściwości magmy znajdującej się pod ziemią. Wraz z gwałtownym topnieniem pokrywy lodowej pod koniec ostatniej epoki lodowcowej, nagła utrata masy spowodowała rozluźnienie skorupy i rozprężenie gazów w magmie. Ten wzrost ciśnienia wywołał gwałtowne erupcje.
„Nasze badania sugerują, że zjawisko to nie ogranicza się do Islandii, gdzie zaobserwowano wzmożoną aktywność wulkaniczną, ale może występować również na Antarktydzie. Inne regiony kontynentalne, takie jak część Ameryki Północnej, Nowa Zelandia i Rosja, również zasługują na uwagę naukowców” – zauważają autorzy pracy.
Niebezpieczne sprzężenie zwrotne
Ryzyko erupcji to niejedyny problem związany z aktywnością podlodowcowych wulkanów. Naukowcy zwracają również uwagę na „niebezpieczne sprzężenie zwrotne”. „To nieoczekiwane zagrożenie wulkaniczne może również przyspieszyć zmiany klimatu” – piszą badacze.
Źródło: Radio ZET/sciencedaily.com
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
