Sławosz Uznański-Wiśniewski to drugi Polak w kosmosie. Kim był pierwszy?

3 min. czytania
Aktualizacja 25.06.2025
25.06.2025 11:25
Obserwuj nas na Google

Sławosz Uznański-Wiśniewski to drugi Polak w kosmosie. Kim był pierwszy? Kiedy poleciał w kosmos?

Polscy astronauci
fot. Pawel Wodzynski/Wojciech Olszanka/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kim był pierwszy Polak w kosmosie.
  • W jakich okolicznościach poleciał w kosmos.
  • Jak potoczyła się jego historia.

Mirosław Hermaszewski: historia, życiorys

Pierwszym Polakiem w kosmosie był Mirosław Hermaszewski. Astronauta urodził się 15 września 1941 roku w Lipnikach jako siódme, najmłodsze dziecko podoficera Wojska Polska Romana Hermaszewskiego. Podczas rzezi wołyńskiej stracił 19 członków swojej rodziny, w tym ojca.

W czerwcu 1945 Hermaszewscy zostali wysiedleni z Kresów Wschodnich na Dolny Śląsk. Zamieszkali w Wołowie, niedaleko Wrocławia. W latach 1956–1957 Mirosław był członkiem Związku Młodzieży Polskiej. W 1962 roku wstąpił do Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej.

Od 1960 roku Mirosław Hermaszewski działał w Aeroklubie Wrocławskim. Ukończył kurs akrobacji szybowcowej. Następnie rozpoczął naukę latania na samolotach typu CSS-13.

Mirosław Hermaszewski: wykształcenie, kariera pilota

Mirosław Hermaszewski wstąpił do Wyższej Szkoły Oficerskiej Sił Powietrznych w Dęblinie. Uzyskał kwalifikacje pilota myśliwskiego 3 klasy na samolocie odrzutowym MiG-15. Szkołę ukończył w stopniu podporucznika, uzyskując przydział do 62. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Powstańców Wielkopolskich 1918–1919 w Poznaniu.

Po uzyskaniu uprawnień pilota 1. klasy został przeszkolony w pilotażu samolotów ponaddźwiękowych MiG-21. Następnie został skierowany na studia stacjonarne do Akademii Sztabu Generalnego w Warszawie. Studia ukończył z wyróżnieniem.

W latach 1964–1978 Mirosław Hermaszewski służył w Wojskach Obrony Powietrznej Kraju. Był dowódcą eskadry 28. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Słupsku-Redzikowie, zastępcą dowódcy 34. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Gdyni-Babich Dołach oraz dowódcą 11. Pułku Lotnictwa Myśliwskiego OPK im. Osadników Dolnośląskich we Wrocławiu – stąd trafił do grupy kandydatów na kosmonautów.

Mirosław Hermaszewski: pierwszy Polak w kosmosie

W 1976 roku, podczas spotkania przedstawicieli utworzonego przez ZSRR międzynarodowego Programu Interkosmos, ogłoszono, że w latach 1978–1985 odbędą się loty w kosmos z udziałem przedstawicieli państw bloku socjalistycznego. Rozpoczęły się dyskusje, kto powinien polecieć jako pierwszy.

Najbardziej zaawansowane technologicznie były Czechosłowacja i NRD, w dodatku po drugiej stronie żelaznej kurtyny na pierwszego nieamerykańskiego astronautę wyznaczono zachodnioniemieckiego fizyka, więc Niemcy Wschodnie chciały wyznaczyć swojego przedstawiciela, ale interweniowali przedstawiciele PRL, argumentując, że Polska jest głównym sojusznikiem Moskwy i najważniejszym partnerem handlowym. Zapadła decyzja, że jako pierwsi w kosmos polecą przedstawiciele Czechosłowacji i Polski. Z grona kilkuset polskich pilotów wybrano Mirosława Hermaszewskiego.

4 grudnia 1976 r. Mirosław Hermaszewski odleciał na szkolenia do Gwiezdnego Miasteczka pod Moskwą. 27 czerwca 1978 roku Mirosław Hermaszewski wraz z radzieckim astronautą białoruskiego pochodzenia Piotrem Iliczem Klimukiem odbył lot na statku kosmicznym Sojuz 30. Dzień później, o godzinie 19:08 zacumował na radzieckiej stacji kosmicznej „Salut 6”. W czasie ośmiodniowej misji dokonano 126 okrążeń Ziemi. Astronauci wrócili na ziemię 5 lipca 1978 roku o godz. 16:31. Za udział w tym locie Mirosław Hermaszewski został odznaczony Złotą Gwiazdą Bohatera Związku Radzieckiego, Orderem Lenina i Orderem Krzyża Grunwaldu I Klasy oraz awansowany na stopień podpułkownika.

Mirosław Hermaszewski: polityka, kiedy umarł

W latach 1987–1990 Mirosław Hermaszewski był komendantem Wyższej Oficerskiej Szkoły Lotniczej w Dęblinie. W latach 1991–1992 pełnił funkcję zastępcy dowódcy Wojsk Lotniczych i Obrony Powietrznej, a w latach 1992–1995 – szefa bezpieczeństwa lotów. Od 1995 roku był inspektorem ds. Sił Powietrznych w Sztabie Generalnym WP. Po 40-letniej służbie przeszedł w stan spoczynku.

W latach 1983–1989 Mirosław Hermaszewski pełnił funkcję prezesa Polskiego Towarzystwa Astronautycznego. Po przejściu na emeryturę startował w wyborach parlamentarnych i samorządowych z list Sojuszu Lewicy Demokratycznej i Unii Pracy.

Pożegnalny lot odbył 5 października 2005 roku na pokładzie myśliwca MiG-29UB. Łącznie za sterami spędził 2047 godzin i 47 minut. Zmarł 12 grudnia 2022 roku w wieku 81 lat.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET