`

To białko odgrywa ważną rolę w głodzie alkoholowym. Polskie odkrycie

2 min. czytania
08.10.2025 12:20
Obserwuj nas na Google

Naukowcy zidentyfikowali białko, które odgrywa ważną rolę w głodzie alkoholowym. Odkrycia dokonali polscy naukowcy pod kierunkiem prof. Katarzyny Radwańskiej z Instytutu Nenckiego PAN. Otwiera to drogę do nowych terapii.

Sklep z alkoholem
fot. Wojciech Strozyk/REPORTER/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jakie białko odgrywa ważną rolę w głodzie alkoholowym.
  • Za jaki mechanizm odpowiada.
  • Jak może przełożyć się to na nowe terapie.

Alkohol a kofilina

Naukowcy z Instytutu Nenckiego PAN, pod wodzą prof. Katarzyny Radwańskiej, odkryli białko, które odgrywa ważną rolę w głodzie alkoholowym. Chodzi o kofilinę - białko odpowiedzialne za architekturę komórek mózgowych. Artykuł na ten temat ukazał się w „Molecular Psychiatry”.

Badacze dawali dostęp do alkoholu myszom laboratoryjnym - zwierzę uderzało nosem w drzwi, aby dostać dostęp do pojemnika - a następnie odcinali im dostęp do używki. Zauważono, że niektóre osobniki poświęcają więcej czasu na poszukiwanie alkoholu, niż inne. Zbadano więc, czym - pod względem poziomu mRNA prowadzącego do produkcji białek - różnią się od myszy, które lepiej znosiły „przymusowy odwyk”. Okazało się, że myszy z większym głodem alkoholowym miały w mózgu zwiększony poziom pewnego białka - kofiliny.

W kolejnych badaniach myszom sztucznie zmieniano poziom kofiliny w hipokampie - części mózgu odpowiedzialnej za pamięć i kontrolę zachowań. I znów - osobniki o zwiększonym poziomie kofiliny były bardziej zdeterminowane, aby odzyskać dostęp do alkoholu. Potwierdzają to wstępne obserwacje na ludziach. Z danych niemieckich szpitali wynika, że osoby hospitalizowane z powodu przedawkowania alkoholu z wysokim poziomem kofiliny we krwi miały wyższe ryzyko powrotu do szpitala po alkoholu.

Co to jest kofilina?

Prof. Katarzyna Radwańska Instytutu Nenckiego PAN wyjaśniła w rozmowie z PAP, że hipokamp odgrywa kluczową rolę w uczeniu się, m.in. tego, gdzie szukać nagrody (np. alkoholu). Zdrowa osoba, korzystając z funkcji poznawczych, potrafi zrezygnować z poszukiwania, gdy nagroda jest niedostępna lub zbyt kosztowna. U osób uzależnionych proces przetwarzania informacji jest zaburzony - mają one problem z poznawczym zaakceptowaniem faktu, że nagroda jest nieosiągalna. A ci, którzy mają problem z kontrolą zachowania w odpowiedzi na nagrodę i impulsywnie dążą do jej natychmiastowego zdobycia, są bardziej podatni na rozwinięcie uzależnienia.

Prof. Radwańska ma pomysł, jak wykorzystać wyniki swoich badań w praktyce: sugeruje, że w szpitalach można by było robić testy z krwi, aby prognozować, które grupy pacjentów z problemami alkoholowymi są narażone na ponowną hospitalizację i wdrożyć u nich jakieś szyte na miarę działania profilaktyczne. A w dalekiej przyszłości - może nawet w grę wchodziłaby terapia genowa, aby pomóc uzależnionym kontrolować impulsywne poszukiwanie nagrody.

Naukowczyni zaznaczyła jednak, że słaba kontrola impulsów w poszukiwaniu nagrody nie jest jedynym wytłumaczeniem uzależnień. Innym mechanizmem uzależnienia jest próba zredukowania stresu za pośrednictwem alkoholu. Ten mechanizm z kolei regulowany jest w innej części mózgu - w ciele migdałowatym. Część uzależnień ma więc - zdaniem badaczki - zupełnie inne mechanizmy molekularne.

Źródło: Radio ZET/PAP Ludwika Tomala

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET