`

To najgorszy rok w historii ludzkości. Gęsta mgła zasłoniła słońce

2 min. czytania
22.11.2025 06:18
Obserwuj nas na Google

Jest taki rok, który zapisał się czarnymi literami w historii ludzkości. Tajemnicza mgła spowiła świat i pogrążyła go w ciemnościach aż na... 18 miesięcy. Zdarzenie opisał historyk średniowiecza Michael McCormick z Uniwersytetu Harvarda.

Czesciowe zacmienie slonca
fot. Częściowe zaćmienie słońca/Wojciech Olkusnik/East News

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jaki rok uznaje się za „najgorszy w historii”.
  • Co wywołało nietypowe zjawisko pogodowe.
  • Jakie były konsekwencje.

Najgorszy rok w historii

„Najgorszy rok w historii” to termin, który pojawia się w opracowaniu amerykańskiego historyka średniowiecza Michaela McCormicka, przewodniczącego Inicjatywy Uniwersytetu Harvarda na rzecz Nauki o Przeszłości Człowieka. Chodzi o 536 r. n.e., gdy gęsta mgła spowiła świat na 18 miesięcy. „Słońce bowiem dawało światło bez blasku, jak księżyc, przez cały rok” - pisał bizantyjski historyk Prokopiusz.

Latem 536 roku temperatury spadły o 1,5°C do 2,5°C, zapoczątkowując najzimniejszą dekadę w ciągu ostatnich 2300 lat. Tego lata w Chinach spadł śnieg, plony nie dopisały, ludzie głodowali. Kroniki irlandzkie odnotowują „brak chleba w latach 536-539”. Następnie, w 541 roku, pojawiła się dżuma dymienicza, która wybiła od jednej trzeciej do połowy ludności wschodniego Cesarstwa Rzymskiego, przyspieszając jego upadek - pisał McCormick.

Zagadka „tajemniczej mgły” rozwiązana

Przez całe stulecia nie wiadomo było, skąd się wzięła tajemnicza mgła, która spowiła świat w 536 r. Odpowiedzi dostarczyła analiza lodu ze szwajcarskiego lodowca, przeprowadzona przez zespół Michaela McCormicka i glacjologa Paula Mayewskiego z Instytutu Zmian Klimatu Uniwersytetu Maine (UM) w Orono, opublikowana w 2018 roku.

Przyczyną mgły w 536 r. n.e. była katastrofalna erupcja wulkanu na Islandii, która rozrzuciła popiół po całej półkuli północnej. Po niej nastąpiły dwie kolejne potężne erupcje: w 540 i 547 roku. Powtarzające się kataklizmy oraz dżuma pogrążyły Europę w stagnacji gospodarczej, która trwała do roku 640. Skąd wiadomo? Kolejny sygnał w lodzie - gwałtowny wzrost stężenia ołowiu w powietrzu - oznacza odrodzenie wydobycia srebra, co dokładnie opisano w „ Antiquity”.

Źródło: Radio ZET/science.org

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET