Radio ZET
Wiadomości
Nauka
Zwierzęta widzą kolory od ponad 500 mln lat. To "ważne sygnały komunikacyjne"

Zwierzęta widzą kolory od ponad 500 mln lat. To "ważne sygnały komunikacyjne"

Alicja Bartosiak

2 min. czytania

14.11.2024 14:44

Choć zwierzęta widzą kolory od ponad 500 milionów lat, 100 mln lat temu nastąpił przełom: to wtedy nauczyły się wykorzystywać barwy w codziennej komunikacji. Służyły one jako sygnał ostrzegawczy, zanim zaczęły przyciągać w kontekście seksualnym.

Od kiedy zwierzęta rozróżniają kolory? Badanie

Zwierzęta używają barwnych sygnałów ostrzegawczych

Czy zwierzęta rozróżniają kolory? Umiejętność ta liczy już jakieś 500 mln lat. Zwierzęta rozwinęły wyjątkową zdolność, zanim pojawiły się kolorowe owoce i kwiaty. 100 mln lat temu doszło do kolejnego skoku ewolucyjnego w tym zakresie: zwierzęta zaczęły przetwarzać to, co widzą – piszą naukowcy z University of Arizona (USA) na łamach „Biological Reviews”.

Naukowcy zrekonstruowali ewolucyjną oś czasu, na której pojawiło się i rozwijało widzenie kolorów u zwierząt. Zainteresowali się kolorami, które zazwyczaj wyraźnie wyróżniają się z tła, takimi jak czerwony, żółty, pomarańczowy, niebieski i fioletowy.

Dla zwierząt kolor to informacja: wystarczy spojrzeć na pawia, który rozwija ogon. Piękne barwy pawia mają przyciągnąć partnerkę. Zanim jednak kolory zaczęły pomagać zwierzętom w ukazywaniu swoich walorów płci przeciwnej, miały inną funkcję: działały jak ostrzeżenie. Kolory sprawiają, że zwierzęta widzą, który gatunek jest jadowity. Służą również odstraszeniu wroga. Zdaniem naukowców, to właśnie sygnały ostrzegawcze są obecnie pięciokrotnie częstsze niż seksualne. Kolory są niezwykle ważne również dla roślin: sygnały barwne pełnią dwie funkcje. W przypadku owoców jest to możliwość rozsiewania się nasion, a w przypadku kwiatów – rozprzestrzeniania się pyłków.

Ile kolorów widzą zwierzęta? To zależy od gatunku

Nie wszystkie zwierzęta widzą tak samo wyraźnie. Jednak gatunek, który używa barwnych sygnałów ostrzegawczych, nie musi mieć rozwiniętej zdolności widzenia w sposób zaawansowany. Nie mówiąc już nawet o zdolności widzenia barw. U danego gatunku ostrzeganie za pomocą kolorów nie musi zatem iść w parze z wykształceniem się zaawansowanego zmysłu wzroku.

Co innego, jeśli chodzi o sygnalizowanie atrakcyjności za pomocą barw. Wówczas zarówno samce, jak i samice muszą posiadać także zdolność widzenia kolorów. Ptaki czy pszczoły miodne dostrzegają całą gamę kolorów (pszczoły widzą ultrafiolet). Psy, koty czy jelenie są pozbawione receptorów koloru niebieskiego.

Źródło: Radio ZET/Wiens JJ, Emberts Z. How life became colourful: colour vision, aposematism, sexual selection, flowers, and fruits. Biol Rev Camb Philos Soc. 2024 Sep 16. doi: 10.1111/brv.13141. Epub ahead of print. PMID: 39279365.

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET