Kluczowa zmiana w "Czystym Powietrzu". Zniknie dotychczasowy wymóg
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej zakończył w połowie marca konsultacje dotyczące korekt "Czystym Powietrzu". Wpłynęło ponad 1,3 tys. uwag, dotyczących szeregu aspektów funkcjonowania programu. Wiele z nich doczeka się wprowadzenia, co znacząco poprawi dostęp do wsparcia.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Jakie zmiany wprowadzi NFOŚiGW w programie Czyste Powietrze.
- Dlaczego zrezygnowano z wymogu trzyletniego posiadania nieruchomości.
- Jak wydłużenie czasu na rozliczenie prefinansowania wpłynie na beneficjentów.
- Co oznacza waloryzacja kosztów kwalifikowanych w kontekście inflacji.
Zmiany w "Czystym Powietrzu". Więcej pieniędzy bez kluczowego wymogu
Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) wprowadzi zmiany w "Czystym Powietrzu". To wynik konsultacji, w czasie których do programu zgłoszono ponad 1,3 tys. uwag m.in. od przedstawicieli wykonawców, organizacji pozarządowych i samorządów. Niektóre z zagadnień wielokrotnie się powtarzały, co pokazuje, że dotyczyły spraw najbardziej palących. Nad częścią zmian Fundusz już rozpoczął prace, ale inne będą wymagać zgody Europejskiego Banku Inwestycyjnego. To właśnie EBI nadzoruje Fundusz Modernizacyjny, z którego idą środki właśnie na "Czyste Powietrze".
Wiceszef NFOŚiGW Robert Gajda na łamach PAP przekazał, że, pierwsze korekty zaczną obowiązywać już w lipcu i dotyczyć będą przede wszystkim: złagodzenia wymogu posiadania nieruchomości przez trzy lata, kwestii waloryzacji kosztów kwalifikowanych oraz wydłużenia czasu na rozliczenie prefinansowania przy wypłacie zaliczki.
Według obowiązujących przepisów, aby skorzystać z programu trzeba udowodnić, że jest się właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości przez minimum 3 lata. Taka zasada została wprowadzona w 2025 roku i chodziło w nie o ograniczenie sytuacji sztucznego podziału nieruchomości, by otrzymać dofinansowanie na kilka domów.
Dłuższy czas na rozliczenie prefinansowania
Wśród zgłaszanych postulatów znalazł się taki, który dotyczył wydłużenia czasu na rozliczenie prefinansowania. Obecnie jest to 120 dni i zdarza się, że wykonanie prac w tym czasie i rozliczenie wypłaty bywa bardzo trudne. W propozycji przedłożono, by okres ten wynosił 180 dni.
Jednym z istotnych wymogów finansowania przedsięwzięć jest przeprowadzenie zw. pełnej termomodernizacji, co oznacza zmniejszenie zapotrzebowania na energię użytkową do 80 kWh/(m kw./rok) lub zmniejszenia tego zapotrzebowania o co najmniej 40 proc., by móc sięgnąć po najkorzystniejsze stawki dofinansowania. W przypadku przedsięwzięć be spełnienia tego warunku nie ma obowiązku wykonania audytu energetycznego, jednak poziom dofinansowania jest niższy niż dla przedsięwzięć z kompleksową termomodernizacją.
Towary drożeją, więc koszty kwalifikowane powinny być waloryzowane
Ważną zmianą, którą NFOŚiGW wprowadzi w pierwszej kolejności, będzie waloryzacja kosztów kwalifikowanych. Założeniem wprowadzenia tabeli kosztów jednostkowych było ukrócenie nadużyć, kiedy wykonawca celowo zawyżał wydatki na dane komponenty. Jednak ze względu na wzrost kosztów i inflację "zmieszczenie się" w kosztach może być coraz trudniejsze. Wiceszef Funduszu wyjaśnia, że i tu zajdą zmiany.
- Chcemy to waloryzować raz w roku. Jeśli inflacja będzie wysoka, a tak było np. dwa lata temu, będziemy reagować szybciej, choć obecnie nie widzimy takiej potrzeby — przekazał Gajda.
Proponowanych zmian jest znacznie więcej. Jedną z nich jest także wprowadzenie zabezpieczenia dla beneficjenta. Zdarzały się sytuacje, że nieuczciwe firmy brały zaliczkę na inwestycję i się z niej nie rozliczały. Wtedy to beneficjent zostawał z problemem. Tu zaproponowano prowadzenie specjalnych weksli, które byłyby wystawiane na wykonawcę. Inną kwestią, nad którą pracuje Fundusz, jest lista rzetelnych wykonawców do "Czystego Powietrza". Taka lista miała się pojawić jeszcze w II kwartale tego roku, jednak ze względu na szereg spornych kwestii, nadal nie ma w tej sprawie konsensusu.
Źródło: Radio ZET/PAP/portalsamorzadowy.pl/czystepowietrze.gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
