Swoją fortuną sfinansował wojnę USA. 195 lat temu zmarł jeden z najbogatszych ludzi w historii

3 min. czytania
26.12.2025 06:00
Obserwuj nas na Google

Dokładnie 26 grudnia 1831 roku w Filadelfii zmarł Stephen Girard – kupiec, bankier i filantrop, który w swoim czasie był najbogatszym człowiekiem w Stanach Zjednoczonych. Jego życie to historia człowieka, który od skromnego chłopca żeglującego po Atlantyku stał się jednym z najważniejszych finansistów i filantropów w historii Ameryki.

Stephen Girard
fot. east news

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Jak Stephen Girard zbudował swoją fortunę i zdobył pozycję najbogatszego człowieka w USA.
  • W jaki sposób angażował się w działalność filantropijną i pomoc społeczną.
  • Jakie kontrowersje i wyzwania towarzyszyły jego testamentowi i spuściźnie.

195 lat temu zmarł jeden z najbogatszych ludzi w historii USA. Z Bordeaux na amerykańskie wybrzeża

Stephen Girard urodził się 20 maja 1750 roku w Bordeaux we Francji. Już jako dziecko doświadczył trudów życia morskiego – w wieku 14 lat wyruszył w pierwszy długi rejs, a w 1774 roku zdobył licencję kapitana statku handlowego. Początkowo żeglował po wybrzeżach Ameryki Północnej i Karaibów, uczestnicząc w handlu przybrzeżnym i wymianie towarów między portami Atlantyku.

Wybuch wojny o niepodległość Stanów Zjednoczonych zmusił Girarda do osiedlenia się w Filadelfii w 1776 roku. Tam prowadził początkowo sklep spożywczy i monopolowy, a wkrótce zaczął rozwijać transatlantyckie interesy handlowe. W 1778 roku został pełnoprawnym obywatelem Filadelfii, co umożliwiło mu dalszy rozwój biznesu i inwestycje w nieruchomości.

Sukces w handlu i bankowości

Girard wyróżniał się nie tylko odwagą w biznesie, ale także niezwykłą skrupulatnością. Jego flota handlowa obejmowała statki kursujące między Filadelfią, Nowym Orleanem, Port-au-Prince i nawet Chinami. Przedsięwzięcia w Chinach obejmowały legalny handel towarami, a także ryzykowny handel opium, który przynosił znaczne zyski.

W 1812 roku, po wygaśnięciu statutu First Bank of the United States, Girard wykupił jego większość akcji i przekształcił bank w Girard’s Bank. W czasie wojny z Wielką Brytanią bank stał się głównym źródłem finansowania rządu USA. Girard osobiście subskrybował niemal wszystkie pożyczki wojenne, co pozwoliło Stanom Zjednoczonym kontynuować kampanię wojenną w obliczu kryzysu finansowego. Jego bank funkcjonował również jako jeden z fundamentów finansowych Drugiego Banku Stanów Zjednoczonych po wojnie.

Redakcja poleca

Filantropia w sercu Filadelfii

Stephen Girard nie ograniczał się tylko do działalności handlowej. Podczas epidemii żółtej febry w Filadelfii w 1793 roku oraz w kolejnych latach, gdy miasto zmagało się z chorobą, Girard pozostał i samodzielnie zorganizował szpital dla chorych i ubogich. Osobiście nadzorował opiekę nad pacjentami, rekrutował wolontariuszy i wspierał potrzebujących finansowo. Jego postawa przyniosła mu uznanie i szacunek mieszkańców Filadelfii.

Po śmierci Girarda niemal cały jego majątek został przekazany instytucjom charytatywnym. Najbardziej znanym przedsięwzięciem była fundacja Girard College, szkoły dla sierot, otwartej w 1848 roku.

Jak dorobił się fortuny?

Fortuna Girarda wynikała z kilku kluczowych elementów:

  • Handel międzynarodowy – statki Girarda przewoziły towary między Ameryką, Karaibami, a nawet Chinami.
  • Inwestycje i przejęcia – podczas wojen i kryzysów wykorzystywał okazje do przejmowania aktywów i obligacji rządowych.
  • Bankowość i wsparcie dla państwa – jego bank zapewnił krytyczne finansowanie rządu USA w wojnie 1812 roku.
  • Skrupulatność i dyscyplina – każdy aspekt biznesu był szczegółowo przemyślany, od inwestycji po zarządzanie flotą.

Według szacunków, w chwili śmierci Girard był najbogatszym człowiekiem w USA, a jego majątek odpowiadał dzisiejszym setkom milionów dolarów.

Dziedzictwo na wieki

Stephen Girard zmarł po wypadku ulicznym w wieku 81 lat. Jego szczątki spoczęły początkowo na cmentarzu katolickim w Filadelfii, a później w Girard College. Testament Girarda, mimo sporów rodzinnych, został utrzymany w mocy przez Sąd Najwyższy, a jego działalność filantropijna pozostaje symbolem połączenia ogromnego majątku z długofalowym wpływem społecznym.

Dzięki swojemu wytrwałemu handlowi, ryzykownym inwestycjom i hojności, Stephen Girard stał się legendą amerykańskiej przedsiębiorczości. Jego życie pokazuje, że fortunę można budować zarówno dzięki biznesowej odwadze, jak i konsekwentnej pracy, a prawdziwy sukces to ten, który służy także innym.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET