Jak działa dron kamikadze Shahed? Rosjanie atakują nimi Ukrainę
Drony, które Rosjanie wysyłają nad Ukrainę, i które zostały zestrzelone również w Polsce, to drony kamikadze Shaded. Są znacznie tańsze niż rakiety balistyczne czy manewrujące, dlatego są masowo stosowane w konfliktach zbrojnych. Jak działa dron kamikadze?
- Od 2022 roku Rosja wykorzystuje irańskie drony Shahed-136 do ataków na ukraińskie miasta.
- Jakie są cechy techniczne dronów Shahed-136?
- Drony kamikadze są tanie, zbudowane z łatwo dostępnych części. Wyjaśniamy, jak działają.
Jak działa dron Shahed?
Shaded-136 to prymitywna, tania broń wynaleziona w Iranie. Drony te mają głowicę z ładunkiem wybuchowym i są zaprojektowane tak, by lecieć prosto do celu o znanym wcześniej położeniu. Od 2022 roku Rosja wykorzystuje je do ataków na ukraińskie miasta i infrastrukturę energetyczną (często w dużych rojach, aby przełamać obronę przeciwlotniczą). Po raz pierwszy Rosja użyła drona Szahed-136 we wrześniu 2022 roku, atakując cele wojskowe w obwodzie charkowskim na wschodzie kraju.
Szacuje się, że w ciągu ostatnich trzech lat
Rosja wystrzeliła co najmniej 8 060 dronów Shahed-136 przeciwko celom na terytorium Ukrainy.
Drony Shahed-131/136 są zbudowane w prosty sposób, głównie z części dostępnych w sklepach modelarskich, co ułatwia ich produkcję w trudnych warunkach. Do naprowadzania używają tanich modułów GPS, które nie gwarantują wysokiej precyzji. W praktyce wystarcza to jednak, że mogą skutecznie atakować duże obiekty cywilne, takie jak osiedla mieszkaniowe. Zestrzelenie dronów może być jednak trudne, gdy są one wysyłane w dużych ilościach, czyli „rojach”. Ukraińcom często udaje się zestrzelić 70–90 proc. Shahedów w danym ataku, ale pojedyncze drony, które się „przedrą”, mogą powodować poważne straty, np. gdy trafią w elektrownię.
Czy drony kamikadze Shahed są niebezpieczne?
Dron Shahed wystrzeliwany jest z wyrzutni przy pomocy rakietowego boostera. Po kilku sekundach przejmuje napęd silnik spalinowy (tłokowy, podobny do tego w skuterze). Leci z prędkością ok. 150–200 km/h, na niskiej wysokości (50–200 m). Shahed nie może przesyłać informacji z powrotem ani otrzymywać zaktualizowanych trajektorii. Dron tego typu nie jest skomplikowaną konstrukcją. Działa dość wolno, a jego silnik pracuje głośno, przez co łatwo go zauważyć i szybko zestrzelić przy pomocy systemów przeciwlotniczych. Wiadomo już o jego zniszczeniu m.in. przez systemy 9K33 Osa, ZSU-23-4, niemieckie działa przeciwlotnicze Gepard, a także przez ukraińskie samoloty. Ze względu na hałas, jaki wydają, drony te nazywane są przez Ukraińców Мопеди” (motorowery) albo „скутери” (skutery).
Shahed-136 pozbawiony jest sensorów i zdolności samodzielnego wykrywania celów. Lecąc po wcześniej zaplanowanej trasie, może atakować wyłącznie nieruchome obiekty o znanym położeniu. W wersjach używanych przez Rosję dodano łącze satelitarne Iridium, które pozwala na zmianę celu w locie, ale zbyt mała przepustowość uniemożliwia rażenie celów ruchomych.
Zaletą dronu jest jednak niska cena i tania eksploatacja, co pozwala na jego masowe użycie. Mimo że stosunkowo łatwo go wykryć i zniszczyć, duża liczba wysyłanych maszyn mocno obciąża ukraińską obronę przeciwlotniczą. Ukraińcy zużywają wtedy rakiety i amunicję, które są wielokrotnie droższe niż same aparaty bezzałogowe.
Iran używa dronów typu Shahed, takich jak Shahed-136 i Shahed-129, w atakach na Izrael. W praktyce wszystkie są przechwytywane przez izraelską obronę powietrzną.
Źródło: Radio ZET/scientificamerican.com/BBC
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
