Koniec tego badania na NFZ. Chodzi o chorobę setek tysięcy Polaków

2 min. czytania
22.10.2026 11:19
Obserwuj nas na Google

Jedno z badań wykorzystywanych w diagnostyce celiakii ma zniknąć z wykazu świadczeń gwarantowanych w poradniach specjalistycznych. Ministerstwo Zdrowia chce zastąpić je testami, które lepiej pomagają rozpoznać chorobę. Dla pacjenta nadal będzie to pobranie krwi, ale laboratorium sprawdzi inne przeciwciała.

Korytarz w przychodni z pacjentami siedzącymi na ławkach, idąca kobieta w płaszczu.
fot. Krystian Maj/Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Które badanie w kierunku celiakii ma zniknąć z wykazu NFZ.
  • Jakie badanie zastąpi starty test na celiakię.
  • Jak dostać skierowanie na diagnostykę celiakii.

Badanie na celiakię ma zniknąć z wykazu NFZ 

Ministerstwo Zdrowia proponuje wykreślenie oznaczeń przeciwciał przeciw gliadynie w klasach IgA i IgG z listy badań finansowanych przez NFZ w poradniach specjalistycznych. W uzasadnieniu wskazuje, że testy te „nie są obecnie zalecane z uwagi na niższą czułość i swoistość”. Gorzej od nowszych badań odróżniają osoby chore od zdrowych, a ich wyniki mogą być fałszywie dodatnie. W ich miejsce mają być finansowane dokładniejsze testy wykorzystywane w diagnostyce celiakii.

Celiakia jest chorobą, w której spożywanie glutenu uruchamia reakcję układu odpornościowego prowadzącą do uszkodzenia jelita cienkiego. Gluten występuje m.in. w pszenicy, życie i jęczmieniu. Choroba może powodować problemy z wchłanianiem składników odżywczych. 

Redakcja poleca

Nowe badanie na celiakię jest dokładniejsze

Dla pacjenta sposób wykonania badania się nie zmieni - nadal wystarczy pobranie krwi. Laboratorium będzie jednak szukać innych przeciwciał. Starszy test wykrywa przeciwciała przeciw gliadynie, czyli składnikowi glutenu. Zastąpić ma go badanie przeciwciał przeciw transglutaminazie tkankowej - enzymowi obecnemu w organizmie, który w celiakii staje się celem układu odpornościowego.

W pierwszej kolejności oznacza się przeciwciała w klasie IgA oraz sprawdza ich całkowite stężenie. Ten dodatkowy pomiar pozwala wykryć niedobór IgA, przez który wynik badania w kierunku celiakii mógłby być fałszywie ujemny. Jeśli pacjent ma taki niedobór, lekarz może zlecić test w klasie IgG.

Redakcja poleca

Jak dostać skierowanie na badania w kierunku celiakii?

Pacjent z podejrzeniem celiakii może zacząć od wizyty u lekarza rodzinnego. Jeśli potrzebna jest konsultacja gastroenterologiczna na NFZ, lekarz wystawi skierowanie do poradni. Specjalista oceni, jakie badania są potrzebne. Gdy zleca diagnostykę w ramach leczenia na NFZ, poradnia powinna wskazać miejsce jej wykonania i pokryć koszty. Nie może odsyłać pacjenta do lekarza rodzinnego wyłącznie po skierowanie na potrzebne jej badania. 

Przed diagnostyką nie odstawiaj samodzielnie glutenu. Przejście na dietę bezglutenową przed badaniami może zafałszować wyniki i utrudnić rozpoznanie. Jeśli pacjent już wykluczył gluten, powinien powiedzieć o tym lekarzowi i ustalić dalsze postępowanie. Sam wynik badania krwi nie zawsze kończy diagnostykę - lekarz może zlecić także gastroskopię z pobraniem wycinków jelita cienkiego.

Źródło: Radio ZET

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET