Zmiana czasu wykańcza po cichu. Lekarze mówią, jaką cenę płacimy za przestawianie zegarków

3 min. czytania
23.10.2026 15:29
Obserwuj nas na Google

Zmiana czasu na zimowy to tylko cofnięcie wskazówek zegara, ale dla organizmu - prawdziwa rewolucja. Na liście możliwych skutków: rozdrażnienie, kiepski sen, a u osób przewlekle chorych nawet znaczne pogorszenie stanu zdrowia. W rozmowie z Radiem ZET lekarze wyjaśniają, kto odczuje tę zmianę najmocniej i dlaczego lepiej byłoby pozostać przy jednym czasie przez cały rok.

Mężczyzna leży w łóżku, trzymając się za głowę obok budzika wskazującego 7:00.
fot. Stefan Klein/ImageBROKER/Forum

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Kiedy zmieniamy czas na zimowy w 2026 roku.
  • Jakie dolegliwości może wywołać zmiana czasu.
  • Jak zadbać o sen i samopoczucie po przestawieniu zegarków.

Lekarze: zmiana czasu to szok dla organizmu. Skutki można odczuwać tygodniami 

W nocy z 24 na 25 października 2026 r. nastąpi zmiana czasu na zimowy. Cofniemy zegarki z godz. 3.00 na 2.00, zyskując dodatkową godzinę na sen. Nie wszyscy jednak obudzą się rano wypoczęci. Przestawieniu codziennego rytmu mogą towarzyszyć problemy ze snem, nadmierna senność, poddenerwowanie i stres. U osób przewlekle chorych mogą nasilić się również dotychczasowe dolegliwości.

- Nasz organizm nie jest przystosowany do takich zmian. Funkcjonujemy w określonym rytmie dobowym: chodzimy do pracy, najczęściej wstajemy o tej samej porze. Dlatego przesunięcie o godzinę jest bardzo dużym szokiem dla organizmu. Jedni przystosują się w ciągu trzech dni, inni nawet po miesiącu nie mogą dojść do siebie - mówi Radiu ZET Małgorzata Kwiatkowska, specjalistka chorób płuc i medycyny rodzinnej.

Szczególnie trudne może być to dla pacjentów, których codzienne funkcjonowanie wyznaczają stałe godziny snu i przyjmowania leków.

- Zakłócenie tego porządku może wiązać się z nieprzespanymi nocami, nasileniem duszności, większym stresem i poddenerwowaniem - wskazuje lekarka. 

Większe obciążenie w związku ze zmianą czasu mogą odczuwać także osoby z chorobami neurodegeneracyjnymi, w tym chorobą Parkinsona i Alzheimera.

- Taka minimalna, kosmetyczna zmiana może być nieodczuwalna dla osób zdrowych. Może jednak wyraźnie pogorszyć samopoczucie osób z problemami ze snem, z krążeniem czy chorobami neurozwyrodnieniowymi, takimi jak choroba Parkinsona i choroba Alzheimera. Mówimy tu oczywiście o wczesnych stadiach, kiedy te osoby nadal funkcjonują społecznie - mówi Radiu ZET prof. Konrad Rejdak, kierownik Katedry i Kliniki Neurologii Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego nr 4 w Lublinie, członek Rady Programowej Europejskiej Akademii Neurologii.

Brak światła zakłóca działanie zegara biologicznego

Po przejściu na czas zimowy, gdy dni staną się krótsze, wiele osób będzie wychodzić z domu i wracać po ciemku, a jasną część dnia spędzać w pomieszczeniach przy sztucznym oświetleniu. Tymczasem światło jest jednym z najważniejszych bodźców regulujących nasz zegar biologiczny.

Jak wyjaśniają eksperci, szczególne znaczenie ma światło poranne, które pomaga dostosować pory snu i czuwania do cyklu dnia i nocy. Przestawienie zegarków przesuwa godziny naszych obowiązków względem tego naturalnego cyklu. Organizm potrzebuje jednak więcej czasu, by dostosować się do nowego harmonogramu.

Redakcja poleca

Zmiana czasu nam nie służy. Dlaczego lepiej zrezygnować z przestawiania zegarków?

Sezonowe przestawianie zegarków oznacza, że dwa razy w roku organizm musi dostosowywać się do przesuniętych godzin snu i codziennych aktywności. Eksperci z Amerykańskiej Akademii Medycyny Snu od dawna postulują rezygnację ze zmiany czasu. Polska również zaproponowała w UE pilotaż stałego czasu letniego. 

- W pełni popieram taką ideę - mówi prof. Rejdak. - Wpisuje się to w strategię promocji zdrowia mózgu. Pamiętajmy, że sen ma tu fundamentalne znaczenie i jest ściśle związany z ryzykiem wielu chorób. Cykliczne przestawianie zegarków zakłóca nasz rytm dobowy. Obecnie mówimy o całej epidemii zaburzeń snu w społeczeństwie - bezsenności, ale i nadmiernej senności. Taka, wydawałoby się, kosmetyczna zmiana o godzinę może jeszcze dodatkowo zaburzyć ten rytm. Potrzeba czasami tygodnia, albo i więcej, by wrócić do właściwego rytmu snu - argumentuje.

Pozostanie przy jednym czasie nie rozwiąże wprawdzie wszystkich problemów z nocnym odpoczynkiem, ale usunie jeden z istotnych czynników, które mogą go zakłócać - podkreślają zgodnie nasi rozmówcy. 

Jak łagodniej przejść zmianę czasu? Eksperci podkreślają, że nie ma jednego sposobu, który sprawdzi się u wszystkich. Warto jednak zadbać o odpoczynek i regenerację oraz wybrać zajęcia, które pomagają się wyciszyć. Przed snem odłożyć telefon, a w ciągu dnia znaleźć chwilę na spacer w naturalnym świetle.

Źródło: Radio ZET