Co Sławosz Uznański-Wiśniewski zbada w kosmosie? To pomoże pacjentom
Naukowcy chcą, by w kosmos mogli latać również cukrzycy. Jak powiedział PAP dr Mohammad Fityan ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich, wyniki badań, która zostaną przeprowadzone w ramach misji Ax-4, mogą również poprawić jakość leczenia diabetyków w odległych regionach świata.
- Mikrograwitacja wpływa na metabolizm glukozy u astronautów.
- Badania na ten temat przeprowadzi Sławosz Uznański, w ramach misji Ax-4, która rusza w środę 25 czerwca o godz. 8:20 czasu polskiego.
- Testy insuliny w warunkach kosmicznych to szansa dla diabetyków na całym świecie.
„Suite Ride” ma być jednym z ponad 60 międzynarodowych eksperymentów, które odbędą się na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS) podczas misji Ax-4. Wśród tych doświadczeń zaplanowanych jest 13 polskich badań. Przeprowadzi je w ramach polskiej misji technologiczno-naukowej IGNIS dr Sławosz Uznański-Wiśniewski, astronauta projektowy Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA). Projektem „Suite Ride” kieruje dr Mohammad Fityan, dyrektor medyczny Burjeel Medical City w Abu Zabi (Zjednoczone Emiraty Arabskie, ZEA), jednego z największych i najnowocześniejszych szpitali w regionie Bliskiego Wschodu.
Jak stan nieważkości wpływa na ludzki organizm? Badania w kosmosie pomogą w opracowaniu nowych terapii
Dotychczas cukrzyca insulinozależna dyskwalifikowała z udziału w lotach kosmicznych. Możliwe, że zmieni się to dzięki badaniom w warunkach mikrograwitacji. Podczas przygotowań do misji, ok. dwutygodniowego pobytu na ISS i późniejszej rehabilitacji medycznej po powrocie na Ziemię astronauci Ax-4 będą nosić sensory do pomiaru cukru we krwi (ciągły monitoring glukozy, z ang. Continous Glucose Monitoring, CGM).
„Mamy nadzieję, że uzyskamy dane, które wykażą, iż w mikrograwitacji utrzymuje się odpowiedni metabolizm glukozy i insulina działa prawidłowo. A to może otworzyć drogę do wysłania w kosmos pierwszego astronauty z cukrzycą. Do tej pory diabetycy nie mieli szans na udział w misjach kosmicznych, ponieważ obawiano się o ich zdrowie. A przecież otoczeni odpowiednią opieką medyczną diabetycy to nie osoby z niepełnosprawnością” – wyjaśnił dr Mohammad Fityan.
Opowiadał też, że stan nieważkości powoduje zaburzenia w przemieszczaniu się płynów w organizmie. Dotyczy to m.in. płynu śródmiąższowego, czyli wypełniającego przestrzenie międzykomórkowe niektórych tkanek; to tam podaje się insulinę za pomocą wstrzykiwacza lub pompy insulinowej.
„Pobyt w stanie mikrograwitacji przypomina w pewien sposób stan pacjentów przykutych do łóżka na Ziemi. U osób starszych, sparaliżowanych albo mających problemy z poruszaniem się, które leżą w pozycji horyzontalnej przez długi czas, płyn śródmiąższowy również inaczej przemieszcza się w ciele. Nasze badanie może pomóc też tym pacjentom” – stwierdził dr Fityan.
Jego zdaniem, także doświadczenia z monitoringiem CGM na orbicie mogą posłużyć diabetykom na Ziemi.
„Mamy nadzieję, że poprawi to możliwości monitorowania i leczenia osób z cukrzycą mieszkających i pracujących w odległych obszarach, gdzie dostęp do opieki zdrowotnej jest ograniczony albo niemożliwy. Na przykład w Zjednoczonych Emiratach Arabskich dotyczy to wielu pracowników pól naftowych” – podkreślił naukowiec.
Diabetycy w kosmosie? “Nigdy nie prowadzono takich testów”
W ramach projektu „Suite Ride” na ISS trafią też dwa zestawy wstrzykiwaczy z insuliną. Jeden będzie przechowywany w warunkach chłodniczych (od 2 do 6 st. C), drugi – w temperaturze pokojowej.
„Kiedy preparat wróci z członkami misji Ax-4, przebadamy go m.in. w laboratoriach w USA i Kanadzie. Porównamy insulinę, która była na orbicie, z identyczną substancją, która była przechowywana w takich samych warunkach na Ziemi. Sprawdzimy, czy mikrograwitacja i promieniowanie kosmiczne wpłynęły na skład ilościowy i jakościowy insuliny” – opisywał rozmówca PAP.
Dodał, że pod wpływem warunków panujących na ISS insulina może np. stracić 20 proc. swoich właściwości. Wtedy diabetykowi na orbicie trzeba będzie podać o 20 proc. preparatu więcej.
„Nigdy nie prowadzono tego rodzaju testów w przestrzeni kosmicznej. Mamy nadzieję, że dzięki naszej pracy uda się wkrótce wysłać pierwszego cukrzyka na orbitę, a potem może dalej – na Księżyc lub Marsa” – przyznał dr Fityan.
Według naukowca stan nieważkości to wyjątkowe środowisko badawcze. Wyeliminowanie grawitacji pozwala bowiem lepiej przyjrzeć się procesom metabolicznym, w tym rozwojowi insulinooporności i gospodarce hormonalnej. Wiedza ta przyczyni się m.in. do wykrywania wczesnych biomarkerów cukrzycy, co pozwoli szybko wdrożyć leczenie.
W skład misji Ax-4 wchodzą: Peggy Whitson (USA) – dowódczyni; Sławosz Uznański-Wiśniewski (Polska/ESA) – specjalista; Shubhanshu Shukla (Indie) – pilot oraz Tibor Kapu (Węgry) – specjalista. Astronauci spędzą na stacji ok. 14 dni.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
