`

Przez 50 lat byliśmy w błędzie. Naukowcy właśnie odkryli to nt. Jowisza

2 min. czytania
09.02.2026 18:00
Obserwuj nas na Google

Najnowsze dane z sondy Juno pokazały, że Jowisz, czyli największa planeta Układu Słonecznego, jest nieco inny, niż sądzono od dekad. Dzięki nowym pomiarom okazało się, że jego średnica równikowa jest o kilka kilometrów mniejsza, a różnica między równikiem a biegunami - o wiele większa niż wcześniejsze obserwacje sugerowały. 

Jowisz
fot. Shutterstock

Ważne odkrycie naukowców. Jowisz jest inny, niż sądziliśmy

Ludzkość od wieków z fascynacją i zapartym tchem śledzi to, co dzieje się w  kosmosie. Jednak dzięki rozwojowi nauki obecnie jesteśmy w stanie dostrzec znacznie więcej. Właśnie teraz naukowcom udało się odkryć coś, co jeszcze niedawno było nie do pomyślenia. Dzięki danym z sondy Juno, która niczym kosmiczny tomograf bada planetę, udało się zauważyć, że przez dekady badacze inaczej postrzegali największą z planet Układu Słonecznego — Jowisza. Okazuje się, że jego średnica równikowa jest o kilka kilometrów mniejsza, a różnica między równikiem a biegunami o wiele większa niż wcześniejsze obserwacje sugerowały — to oznacza większe spłaszczenie planety niż w dotychczasowych modelach astronomicznych.

Redakcja poleca

Choć z naszej perspektywy odkrycie to może wydawać się raczej odległe od naszego codziennego życia, to jednak z naukowego punktu widzenia, jest to wiadomość, która pozwoli badaczom lepiej zrozumieć wnętrze giganta oraz dynamikę jego atmosfery i siłę pola grawitacyjnego. Jowisz obraca się wokół własnej osi w mniej niż 10 godzin, co powoduje ogromną siłę odśrodkową i charakterystyczne "wybrzuszenie" w okolicach równika. Nowe dane uwzględniają wpływ ekstremalnych wiatrów i dają precyzyjniejszy obraz kształtu planety. 

Redakcja poleca

20 razy bardziej spłaszczony niż Ziemia

Każda planeta, która się obraca, jest spłaszczona na biegunach, choć nie w przypadku każdej dobrze to widać. To czysta fizyka, bo obrót powoduje działanie siły odśrodkowej, która "rozpycha" planetę na równiku. W planetach skalistych, takich jak Ziemia, Mars czy Wenus, efekt jest niewielki, bo są mniejsze, gęstsze i obracają się wolniej. Jowisz, jako gazowy olbrzym, spłaszcza się na biegunach jeszcze bardziej, niż dotąd sądzono. Ziemia też nie jest idealną kulą — jej średnica równikowa jest o około 43 km większa niż biegunowa — ale gołym okiem tego nie dostrzegamy.

Tym bardziej trudne może być to zaobserwować na planecie, która oddalona jest od Ziemi o niemal 780 mln kilometrów. Jak podaje Nature Astronomy, przy ciśnieniu 1 bara, promień biegunowy wynosi o 12 km mniej, niż dawniej zakładano, promień równikowy o 4 km mniej, a średni promień — 8 km mniej niż poprzednie szacunki. Tym samym Jowisz jest około 7 proc. szerszy na równiku niż na biegunach i jednocześnie około 20 razy bardziej spłaszczony niż Ziemia.

Źródło: Radio ZET/ Nature Astronomy

Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?

Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET