W próbkach planetoidy Bennu odkryto "kosmiczną gumę". Tak mogło powstać życie
Naukowcy kontynuują badania próbek dostarczonych na Ziemię z planetoidy Bennu. Najnowsze publikacje wskazują na znalezienie w nich cukrów, substancji podobnej do gumy (lub plastiku) oraz pyłu wytworzonego w wybuchach supernowych – informuje NASA. Być może odkryto tajemnicę życia.
- Próbki z planetoidy Bennu dostarczone na Ziemię przez sondę OSIRIS-REx zawierają cukry rybozę i glukozę.
- Potwierdza to hipotezę "świata RNA" jako początkowej formy życia.
- Analizy wskazują na obecność unikalnej gumowej substancji oraz przedsłonecznego pyłu wzbogaconego o materiały z supernowych, co może pomóc zrozumieć wczesne etapy formowania się Układu Słonecznego.
Pochodzimy z planetoidy? Naukowcy mają coraz więcej dowodów
Amerykańska sonda kosmiczna Origins, Spectral Interpretation, Resource Identification, and Security-Regolith Explorer (OSIRIS-REx) to jedna z najważniejszych współczesnych wypraw badawczych NASA – jej celem było nie tylko pobranie materiału z planetoidy Bennu, ale także zrozumienie wczesnych etapów formowania Układu Słonecznego. W 2020 roku pobrano próbkę z powierzchni planetoidy Bennu, a następnie w 2023 roku dostarczono ją na Ziemię w kapsule zrzuconej na spadochronie. Potem zaczęły się badania w laboratoriach. Efekty opublikowano niedawno w kilku pismach naukowych, m.in. “Nature Astronomy”.
Obserwacje są spektakularne: mogą wyjaśnić zagadkę pochodzenia ludzkiego życia. Po pierwsze, zespół badawczy, którym kierował Yoshihiro Furukawa z Uniwersytetu Tohoku w Japonii, znalazł w próbce z Bennu dwa cukry: rybozę (cukier pięciowęglowy) oraz glukozę (cukier sześciowęglowy).
Po raz pierwszy wykryto te substancje w próbce pochodzącej spoza Ziemi. We wcześniejszych badaniach wykrywano aminokwasy, zasady nukleinowe i kwasy karboksylowe. Znalezienie ich w próbce z planetoidy pokazuje, że były rozpowszechnione w Układzie Słonecznym. A stanowią cegiełki budulcowe cząsteczek biologicznych. Na przykład na Ziemi istotne są cukry: deoksyryboza jako kluczowy składnik budujący DNA oraz ryboza dla RNA.
Furukawa wskazuje, że wszystkie pięć zasad nukleinowych potrzebnych do zbudowania DNA i RNA, a także fosforany, zostały już wykryte w próbkach z Bennu. Nowe odkrycie rybozy oznacza, że wszystkie komponenty niezbędne do powstania cząsteczki RNA istnieją na badanej planetoidzie.
Hipoteza świata RNA
Hipoteza świata RNA to jedna z najważniejszych teorii dotyczących początku życia na Ziemi. Zakłada, że zanim pojawiło się DNA i białka, pierwsze formy życia opierały się właśnie na RNA, które jednocześnie przechowywało informację genetyczną i działało jak enzym (rybozym). W przypadku Bennu nie znaleziono deoksyrybozy, co może sugerować, że ryboza była powszechniejsza we wczesnym Układzie Słonecznym. Autorzy pracy uważają, że jest to też wsparcie dla hipotezy „świata RNA”, czyli że pierwsze formy życia opierały się o RNA jako podstawowej cząsteczce do przechowywania informacji i uruchamiania reakcji chemicznych potrzebnych do przetrwania.
Co więcej, próbka z Bennu zawiera też glukozę, czyli jedną z najpowszechniejszych form dostarczania energii używanej przez życie na Ziemi.
Kosmiczna guma i gwiezdny pył
Druga analiza, którą kierowali Scott Sandford z NASA Ames Research Center w California Silicon Valley oraz Zack Gainsforth z University of California, dotyczy zagadkowego materiału podobnego do gumy. Nigdy nie widziano wcześniej czegoś takiego w kosmicznych skałach. Przypuszczalnie substancja uformowała się we wczesnych etapach historii Układu Słonecznego, gdy macierzysta asteroida dla Bennu uległa rozgrzaniu. Substancja zawiera materiały podobne do polimerów, bogate w azot i tlen. Tak skomplikowane cząsteczki mogły dostarczać prekursorów pomagających w ukształtowaniu się życia na naszej planecie. By zbadać dokładne właściwości gumowej substancji, przeprowadzono kilka eksperymentów. To swego rodzaju „kosmiczny plastik”, przy czym ma on bardziej chaotyczną budowę chemiczną niż ziemski poliuretan.
Ostatnia analiza, którą kierowała Ann Nguyen z NASA Johnson Space Center w Houston, dotyczy ziaren przedsłonecznych, czyli gwiezdnego pyłu z czasów przed powstaniem Układu Słonecznego. Takie ziarna znaleziono w dwóch różnych rodzajach skał w próbkach z Benuu.
Uważa się, że materiał przedsłoneczny był dobrze wymieszany, gdy zaczął powstawać Układ Słoneczny. Jednak próbki z Bennu zawierają sześć razy więcej pyłu z supernowych niż jakikolwiek inny zbadany materiał z kosmosu. To może oznaczać, że ciało macierzyste planetoidy powstało w obszarze dysku protoplanetarnego wzbogaconego o pył od umierających gwiazd.
Źródło: Radio ZET/Furukawa, Y., Sunami, S., Takano, Y. et al. Bio-essential sugars in samples from asteroid Bennu. Nat. Geosci. (2025), doi.org/10.1038/s41561-025-01838-6
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
