O tych nowych przepisach pracownicy zapominają. “Fundamentalne prawo”
Jak podkreśla Państwowa Inspekcja Pracy, prawo do czasu wolnego i regulacje dotyczące work-life balance to fundamentalne prawo pracowników. – Wprowadzenie nowych przepisów w polskim prawie stanowi krok w kierunku zapewnienia lepszych warunków pracy i życia pracowników oraz ich rodzin – mówi Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki. Co się zmieni?
- Prawo do czasu wolnego to fundamentalne prawo człowieka. Określa je m.in. Konstytucja RP oraz regulacje unijne i międzynarodowe.
- Ważnym krokiem w polskim prawie było wprowadzenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. dotyczącej równowagi między życiem zawodowym a prywatnym rodziców i opiekunów. Co się zmieniło?
- Przypominamy, ile urlopu przysługuje pracownikom.
Prawo do czasu wolnego i regulacje dotyczące work-life balance. Najważniejsze zmiany
Każdy pracownik w Polsce ma prawo do czasu wolnego i zachowania odpowiednich promocji między życiem prywatnym a zawodowym. Temat ten poruszono podczas konferencji PIP pod tytułem “Czas wolny a czas pracy”, która odbyła się w Ośrodku Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy we Wrocławiu.
Główny Inspektor Pracy podkreślił, że prawo do czasu wolnego uznaje się za jedno z fundamentalnych praw człowieka. Zgodnie z art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, „pracownik ma prawo do określonych w ustawie dni wolnych od pracy i corocznych płatnych urlopów; maksymalne normy czasu pracy określa ustawa”. Natomiast art. 14 Kodeksu pracy zapewnia, że „pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz o urlopach wypoczynkowych”.
Jak przypomina PIP, prawo do wypoczynku obejmuje nie tylko czas wolny dobowy i tygodniowy, ale również urlopy (wypoczynkowe i rodzicielskie). W kontekście wypoczynku pracowników bardzo ważne było wdrożenie dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1158 z dnia 20 czerwca 2019 r. Zmiany wprowadzono ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie 26 kwietnia 2023 r. Wówczas zmodyfikowano m.in. regulacje w zakresie czasu wolnego pracowników posiadających dzieci. Zmieniły się też regulacje dot. prawa do zwolnienia od pracy z powodu działania siły wyższej czy elastycznej organizacji pracy i pracy zdalnej.
Ile dni urlopowych przysługuje pracownikom? Jak mówi art. 154 § 1, wymiar urlopu wypoczynkowego odnosi się do pracowników zatrudnionych w pełnym wymiarze czasu pracy, który uzależniony jest od stażu pracy i wykształcenia pracownika. To dokładnie:
- 20 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony krócej niż 10 lat;
- 26 dni - jeżeli pracownik jest zatrudniony co najmniej 10 lat.
Ponadto pracownik ma prawo do:
- 5 dni w roku kalendarzowym na zapewnienie osobistej opieki lub wsparcia osobie z rodziny, która tego wymaga z poważnych względów medycznych
- korzystania z różnych form pracy rodzicom dzieci poniżej 8. roku życia
- okazjonalnej pracy zdalnej
- zwolnienia od pracy w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem. Pracownikom przysługują 2 dni lub 16 godzin w roku kalendarzowym
- urlopu rodzicielskiego w wymiarze do 41 tygodni w przypadku urodzenia jednego dziecka oraz 43 tyg. przy porodzie bliźniaków
– Coraz więcej i częściej mówimy o czasie wolnym od pracy. I coraz częściej sami pracodawcy podkreślają, że ważne jest dla nich zdrowie pracownika. A jeszcze kilka lat temu nie słyszało się, żeby ktoś się martwił o zdrowie pracownika. To jest kolosalna zmiana na rynku pracy. Są tacy pracodawcy, którzy wręcz kładą nacisk na dobrostan pracownika, i oni powinni być dla nas wzorem. Miejmy nadzieję, że takich firm będzie coraz więcej – mówił Główny Inspektor Pracy Marcin Stanecki.
Źródło: Radio ZET/dlahandlu.pl/pip.gov.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/14/f6c2ab69/2500033-179x101-27fe7c86c7.png ""Ostatni Mohikanin"")
