"Mama dzwoni do nauczyciela, bo dziecku chce się pić." Wycieczki szkolne coraz trudniej zorganizować

- Właśnie dzieci miały sesję z Myszką Miki, bo jesteśmy na wycieczce w Disneylandzie – odpowiada Jolanta Gajęcka, dyrektorka SP nr 2 w Krakowie, na pytanie o wycieczki szkolne. - Jak dzieciaki tego potrzebuję, to nie da się nie jeździć, ale przychodzi nam to coraz trudniej – przyznaje.

Czerwiec i zbliżający się koniec roku szkolnego to czas, gdy na takie szkolne wyjazdy uczniowie jeżdżą najczęściej. Wtedy też najczęściej powraca dyskusja na temat czasu pracy nauczyciela i wynagrodzenia za opiekę na takich wyjazdach.

Wycieczki szkolne. Odpowiedzialność tak, pieniądze nie

W tym roku temat wrócił ze zdwojoną siłą. A to za sprawą Ministerstwa Edukacji Narodowej, które ogłosiło zmiany w programie "Poznaj Polskę" wprowadzonego przez Przemysława Czarnka, byłego ministra edukacji. W ramach projektu dofinansowywano wycieczki dla uczniów w wybrane miejsca z listy MEiN. W przyszłym roku szkolnym program będzie działał pod nazwą „Podróże z klasą”. Ministerstwo ma nie narzucać listy miejsc, które obejmie program, za to ma opłacić uczniom dojazd, wyżywienie, ubezpieczenie i wizyty w instytucjach kultury, jak muzea, czy teatry.

Redakcja poleca

„Gdyby nie to, w edukacji przeskoczylibyśmy Finlandię.” Co robi nam hałas w szkole?

Stos błędów, powtórzeń i anglicyzmów. Dzisiejsza młodzież nie potrafi mówić po polsku

Program nie zmienia jednak nic w kwestii wynagrodzeń dla nauczycieli za opiekę nad uczniami w trakcie takiego wyjazdu, na co od lat zwraca uwagę szkolna kadra. - Odpowiedzialność za wszystko 24 godz. na dobę jest zdecydowanie większa niż 30 lat temu. Roszczenia rodziców większe niż 30 lat temu. Możliwość popełnienia błędu większa niż 30 lat temu. A pieniądze? Takie same jak 30 lat temu, czyli żadne – stwierdza Gajęcka.

Urszula Woźniak z ZNP podczas poniedziałkowej konferencji prasowej, stwierdziła wręcz, że nauczyciele z powodu wyjazdów na wycieczki mają obniżane wynagrodzenia. Jeśli np. pracują w dwóch szkołach, to w jednej z powodu nieobecności mają niższą wypłatę. W dodatku nie dostają pieniędzy za godziny ponadwymiarowe, które opuszczają, gdy są na wyjazdach z dziećmi. - Nie są przestrzegane normy czasu pracy. W trakcie wycieczki nauczyciel powinien mieć zagwarantowane okresy wypoczynku – dodawała Woźniak. Nauczyciele zwracają tu uwagę na sformułowanie „powinien”. Dla wielu oznacza to: „może, ale nie musi”.

Nauczyciele monitorowani, rodzice roszczeniowi

Gajęcka opowiada, jak takie wyjazdy wyglądają w praktyce. - Każda nawet niewielka niedogodność jest na bieżąco komentowana. Jak dziecku chce się pić, to dzwoni do mamy, a mama pisze do nauczyciela: „moje dziecko chce pić, a pani mu nie dała”. Albo rodzic dzwoni do dziecka, pyta, czy wszystko w porządku. Dziecko odpowiada, że było głodne. Rodzic więc dzwoni do nauczyciela, że zaniedbuje dziecko. Spotykamy się potem, żeby wyjaśnić, co się stało. Pytam ucznia, kiedy był głodny, a on odpowiada, że o godz. 23 burczało mu w brzuchu – przytacza sytuacje, które zdarzyły się u niej w szkole.

- Jesteśmy mocno monitorowani. Każde dziecko ma inne oczekiwania i nie chce podporządkować się grupie. W dodatku ma cały czas opiekuna w postaci telefonu do rodzica. W ten sposób mamy dodatkowych 30 współrządzących na wycieczce – dodaje Gajęcka. Piotrek, trzecioklasista z jednego z kieleckich liceów, przyznaje, że rzeczywiście młodzież ma teraz większe wymagania, ale wobec oferty wycieczki. - Trudno jest wybrać coś, co wszystkich zadowoli – mówi.

Redakcja poleca

Rzeczniczka Praw Dziecka: Przed nami jeszcze dużo zmian, żeby dzieci w Polsce były bezpieczne

Matura powinna być trudniejsza? "Czy się stoi, czy się leży, 30 proc. się należy. Nie może tak być"

Do tego Gajęcka przypomina, że nauczyciele mają np. umówione wizyty u lekarza, dzieci, którym muszą znaleźć opiekę, jeśli sami wyjeżdżają na zielone szkoły. To wszystko sprawia, że zorganizowanie wycieczki i wyjazd na nią jest coraz trudniejszy. - Zapłata to jest oczywistość, minimalne zracjonalizowanie wymagań i odpowiedzialności – podsumowuje Gajęcka.

Wycieczka świetną integracją

Nauczyciele, także w temacie wycieczek, są jednak podzieleni. Piotr Szlązak, nauczyciel historii i WOS-u w liceum w Józefosławiu pod Warszawą, jeździ na wycieczki, nie ukrywa, że robi to z chęcią i nie widzi powodu, dla którego miałby z tego zrezygnować. - Wycieczka jest świetnym momentem integracyjnym klasy z nauczycielem – mówi.

Gdy słyszy o ogromnej odpowiedzialności i braku dodatkowej zapłaty, odpowiada: - Ale nikt nie każe nauczycielowi jechać na taką wycieczkę. Poza tym jeśli ma się dobre relacje z uczniem, to nic złego się nie wydarzy. Jeśli ucznia będziemy traktowali w sposób rozsądny, to tak się będzie zachowywał. Jeśli będziemy go traktować z góry, to ta współpraca nie będzie się układała – uważa.

Po swoich uczniach wie, czego może się spodziewać, a oni z kolei wiedzą, jak mogą się zachowywać. - To jest kwestia wypracowania relacji. W polskiej szkole brakuje dialogu uczeń-nauczyciel – mówi Szlązak. Dodaje od razu, że do niedawna pracował w podstawówce, był wychowawcą czwartoklasistów i tam współpraca z rodzicami również dobrze się układała. Nie zależy to więc od wieku uczniów. - Mówiłem konkretnie i byłem konsekwentny, tego najczęściej brakuje – stwierdza.

Przypomnijmy, że po strajku w 2019 roku nauczyciele zapowiadali bezterminową akcję protestacyjną polegającą na wykonywaniu tylko tych czynności, które są opisane w przepisach prawa oświatowego. Czyli wyjazdy na wycieczki, zielone szkoły czy prowadzenie zajęć pozalekcyjnych miały iść w odstawkę. - Na wycieczki wciąż jeździmy – mówi Przemek. Choć przyznaje, że mniej nauczycieli godzi się na wycieczki kilkudniowe. W liceum był raz na tygodniowej zielonej szkole. - Wszystko zależy od nastawienia wychowawcy, dyrekcji i oferty – dodaje.

ZNP chce rozmawiać z MEN o zmianach zasad szkolnych wyjazdów. Proponuje, by kwestie zapłaty za wycieczki i wymiaru czasu pracy uregulować prawnie w przepisach.

Źródło: Radio ZET

•  Czarnek wydał miliony na zmiany w lekcjach etyki i religii. Pomysł nie wszedł w życie, a MEN płaci
•  Nie będzie łatwo dostać się do klas humanistycznych. Licea stawiają na biochemy i matematykę
•  Edukacja zdrowotna za rok w szkołach. "WDŻ mógłby być ciekawy, ale uczniowie przychodzą zniechęceni"