Wszystkie szkolne podręczniki do zmiany. „Nałożą się na siebie dwie reformy”
Nowe zasady w ortografii, do tego duża reforma podstaw programowych. W związku z tymi zmianami, jak przewidują nauczyciele, w szkołach trzeba będzie wymienić wszystkie podręczniki. MEN pierwsze prace w tym kierunku już zaczęło.
Zmiany podręczników w szkołach
Druga połowa wakacji to gorący czas w szkołach dla nauczycieli bibliotekarzy, którzy zamawiają nowe podręczniki, albo domawiają brakujące egzemplarze. Niewykluczone, że książki w takiej wersji jak teraz zamawiają po raz ostatni.
Pisownia wielką i małą literą, łączenie członu „pół”, „mini” czy „super” z innymi wyrazami, albo cząstki „nie” z różnymi częściami mowy. Te i wiele innych zasad w ortografii postanowiła zmienić Rada Języka Polskiego. - Pracuję 19 lat w szkole. W tym czasie aż takich zmian stricte ortograficznych nie było – przyznaje Marta Oleksik, polonistka w XXI LO w Łodzi i przewiduje: - Wszystkie podręczniki ulegną zmianie.
Jak tłumaczy, w szkołach ponadpodstawowych nie ma oddzielnych zajęć czy ćwiczeń poświęconych ortografii i interpunkcji, ale same polecenia czy treść w książkach powinna być napisana według nowych zasad. Ona sama nie korzysta akurat z konkretnych wydawnictw, bo realizuje własny autorski program, ale wielu polonistów prowadzi lekcje z podręcznikami lub e-podręcznikami. - Wszyscy będziemy musieli realizować nowe zasady np. przy sprawdzaniu prac. Będziemy je sygnalizować, pokazywać uczniom – mówi. Przyznaje, że w liceum mimo wszystko będzie to łatwiejsze niż w podstawówkach, w których np. obowiązują ćwiczeniówki.
Reforma w szkołach w 2026 roku
- Mamy ćwiczenia do nauki ortografii na różnych poziomach i tam pewne ćwiczenia staną się nieaktualne, więc pewnie trzeba będzie je omijać - zapowiada Dorota Kucha, polonistka, dyrektorka Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 2 w Legionowie. Przypomina jednak, że reforma ortografii wchodzi w życie 1 stycznia 2026 roku. Czyli w wypadku podręczników zmiany trzeba by wprowadzić już za rok, od roku szkolnego 2025/2026.
Do tego czasu w podstawówkach znowu nastąpi więc wymiana podręczników, do której dochodzi mniej więcej co trzy lata (uczniowie w klasach 1-8 mają darmowe podręczniki finansowane z budżetu państwa). - W danym roku zamawiamy pulę podręczników np. dla klas pierwszych. Potem kolejny i jeszcze kolejny rocznik pierwszaków z nich korzysta. Po trzech latach pakiety trzeba wymienić, bo są już mocno zniszczone – wyjaśnia.
Oprócz tego dyrektorka ZSP nr 2 w Legionowie przypomina o kolejnej ważnej kwestii. Na 2026 rok Ministerstwo Edukacji Narodowej zapowiada dużą reformę programową. - Trudno powiedzieć, jak ona będzie wyglądała, bo nikt nam o tym nie mówi, ale zakładam, że będzie wiązała się z wymianą podręczników – mówi Kuchta nauczona doświadczeniami z poprzednich lat. - Jak wchodziła reforma, np. likwidująca gimnazja, to wiązała się z wejściem w życie nowych podręczników - mówi.
Dlatego też zawsze powtarza nauczycielom, by nauczyli się uczyć bez podręczników, bo to nie podręcznik wyznacza trendy. - Trzeba trochę uwolnić się od dyktatu wydawnictw, bo lobby wydawnicze mocno opanowało edukację – stwierdza dyrektorka. Nie da się ukryć, że dla wydawnictw zmiana podstaw, a co za tym idzie wszystkich podręczników szkolnych, to miliony złotych.
MEN zmienia podręczniki
Ze względu na częste zmiany, jak zauważa Kuchta, coraz więcej nauczycieli korzysta z innych materiałów. - Dobry nauczyciel korzysta ze wszystkiego. Podręcznik to jest tylko jedna z pomocy. Najczęściej korzysta się z materiałów, które się samemu przygotowuje. Gdy uczyłam w gimnazjum, to korzystałam z 10 podręczników jednocześnie. Nie da się bazować na jednym podręczników, chyba, że u najmłodszych uczniów – mówi Kuchta.
Do tego, jak przypomina, dziś w każdej sali dostępny jest sprzęt elektroniczny, tak samo dzieci w domu mają dostęp do laptopów czy komputerów. Podręcznik schodzi więc na dalszy plan. - Każdego przedmiotu można uczyć z podręcznikiem albo bez podręcznika – podkreśla dyrektorka.
MEN pierwsze zmiany w kierunku modyfikacji podręczników już zaczęło. Pod koniec lipca resort skierował do konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw. Nowe przepisy dotyczą też podręczników. MEN proponuje: likwidację książek w formie repetytoriów, specjalne oznaczenie treści, które wykraczają poza podstawę programową, by ułatwić uczniom korzystanie z materiałów, a także obowiązkowe dla wydawnictw przygotowanie e-podręczników.
Ostatnia zmiana dotyczy nowych zasad ortografii, które opracowała Rada Języka Polskiego. Będą musiały zostać one uwzględnione w szkolnych podręcznikach dopuszczonych do użytku szkolnego do dnia 31 grudnia 2025 roku.
Źródło: Radio ZET
- Super smartwatch, zostanie youtuberem i praca zdalna. O czym dziś marzą dzieci?
- Nauczyciele apelowali o to nieraz. MEN ma jednak zupełnie inne plany
- Za rok nowy przedmiot w podstawówkach i szkołach średnich. Eksperci walczyli o niego od lat
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
