PKP stosuje rosyjskie systemy bezpieczeństwa mimo negatywnej opinii biura bezpieczeństwa
Kilka tygodni po inwazji Rosji na Ukrainę Biuro Bezpieczeństwa PKP S.A. rekomendowało zaprzestanie stosowania systemów bezpieczeństwa AxxonSoft na dworcach kolejowych - wynika z dokumentu, do którego dotarł portal RadioZET.pl.
Pracownicy uzasadniali swoją decyzję ustaleniami wskazującymi, że AxxonSoft “związany jest z Federacją Rosyjską i faktycznie zarządzany jest przez obywateli Rosji”.
Jak pisaliśmy we wtorek, AxxonSoft powstał jako spółka-córka rosyjskiej firmy ITV, która dziś jest objęta ukraińskimi sankcjami z związku z agresją Rosji na Ukrainę. Dzień po inwazji, 25 lutego 2022 roku, założyciel AxxonSoft Rosjanin Murat Altuev złożył rezygnację z kierowania firmą, która tworzy oprogramowanie zarządzające systemami bezpieczeństwa, m.in. nadzorem wideo, czy kontrolą dostępu do budynków.
Rekomendacja biura bezpieczeństwa Polskich Kolei Państwowych powstała 1 kwietnia 2022 roku. Jak czytamy w piśmie, wynikała z konieczności “zapewnienia maksymalnego bezpieczeństwa w obszarze kolejowym, w tym również w zakresie cyberbezpieczeństwa”. Dlatego pracownicy wydziału proponowali zaprzestanie stosowania oprogramowania AxxonSoft na nowobudowanych i modernizowanych dworcach.
Z dokumentu wynika, że PKP tydzień po inwazji Rosji na Ukrainę otrzymało od polskiego oddziału AxxonSoft deklarację zapewniającą, że “Axxonsoft nie jest firmą rosyjską, rozwój jej produktów prowadzony jest w krajach Unii Europejskiej, a jej beneficjentem rzeczywistym jest obywatel Tajwanu”. Biuro Bezpieczeństwa PKP S.A. dokonało jednak weryfikacji informacji dotyczących powstania AxxonSoft oraz jego powiązań z Rosją. Ustalenia w dużej mierze pokrywają się z tymi, które opisaliśmy w portalu RadioZET.pl kilka dni temu. Główny wniosek pracownicy biura bezpieczeństwa PKP sformułowali następująco: “podmiot ten (AxxonSoft - przyp. red.) związany jest z Federacją Rosyjską i faktycznie zarządzany jest przez obywateli Rosji”.
PKP czterokrotnie przekładało termin odpowiedzi na pytania. W końcu zamilkło
Tematem stosowania systemów bezpieczeństwa AxxonSoft w polskich instytucjach zainteresowaliśmy się kilka miesięcy temu. W styczniu wysłaliśmy pytania do spółki PKP S.A. Chcieliśmy się dowiedzieć z jakich produktów AxxonSoft, i od kiedy, korzysta spółka Skarbu Państwa. Ponadto, na jakich dworcach działają systemy bezpieczeństwa AxxonSoft, i czy wykorzystują moduł umożliwiający rozpoznawanie twarzy.
Ostatecznie na żadne z pytań nie otrzymaliśmy odpowiedzi, mimo zapewnień ze strony Anny Suchodolskiej z Biura Zarządu Polskich Kolei Państwowych, że zostaną one przesłane do 13 lutego ze względu na “trwające uzgodnienia wewnętrzne”.
13 lutego otrzymaliśmy maila od Suchodolskiej, ale nie było tam odpowiedzi na pytania, a informacja, że z uwagi na “dalsze trwające uzgodnienia wewnętrzne” odpowiedź zostanie przesłana do 27 lutego.
6 marca, a więc tydzień po ustalonym przez samo PKP terminie, przyszedł kolejny mail od Anny Suchodolskiej. A w nim przeprosiny za “zwłokę” w udzieleniu odpowiedzi. I znowu pojawiło się stwierdzenie: “dodatkowe uzgodnienia merytoryczne”. Taki był powód przesunięcia, po raz trzeci, terminu na odpowiedź do 13 marca.
Ostatni mail od Anny Suchodolskiej z Biura Zarządu PKP S.A. otrzymaliśmy właśnie 13 marca. Niespodzianki nie było - odpowiedzi na pytania brak. Ponownie, przeprosiny za “zwłokę”. I zapewnienie, że odpowiedź nadejdzie do końca tygodnia (mail wysłano w poniedziałek).
To był ostatni kontakt PKP S.A. z redakcją RadioZET.pl w sprawie pytań o systemy AxxonSoft. Wysłaliśmy do spółki Skarbu Państwa uprzejme pytanie, czy wobec czterokrotnego przekładania terminu spółka zamierza ostatecznie odpowiedzieć na wniosek o informację publiczną - co jest konstytucyjnym obowiązkiem. Zaskoczenia nie było - odpowiedzi brak.
Rzecznik PKP S.A.: To wykonawcy odpowiadają za instalację systemów
Mimo braku jakiejkolwiek odpowiedzi na naszego ostatniego maila do PKP S.A., spróbowaliśmy jeszcze zapytać o sprawę systemów AxxonSofta, a także o rekomendację biura bezpieczeństwa spółki, rzecznika prasowego PKP Michała Stilgera.
Z doniesień naszych informatorów wynika, że systemy AxxonSoft były i są dalej montowane na dworcach kolejowych w Polsce, m.in. we Władysławowie, czy Wrocławiu. Łącznie w około 30 lokalizacjach. Jak zapewniał nas kilka dni temu prezes zarządu polskiego oddziału AxxonSoft Paweł Trojak, dziś AxxonSoft nie ma nic wspólnego z Rosją, a nowe produkty firmy opracowywane są w Irlandii.
- W wyniku transakcji, która miała miejsce w połowie 2021 roku 100% udziałów w AxxonSoft Ltd. zostało przejęte przez kapitał tajwański. W tym momencie wszelkie związki z Rosją oraz, co ważne, przepływy finansowe zostały przerwane - przekazał nam Trojak.
Jak jednak ustaliliśmy, do 25 lutego 2022 roku, a więc dzień po inwazji Rosji na Ukrainę, firmą AxxonSoft Ltd. kierował Rosjanin Murat Altuev.
Zapytaliśmy rzecznika prasowego, dlaczego PKP S.A. zignorowało rekomendację swojego biura bezpieczeństwa? - Polskie Koleje Państwowe S.A. nie udostępniają szczegółowych informacji związanych z zachowaniem bezpieczeństwa na dworcach kolejowych oraz stosowanych procedurach wewnętrznych - odpowiedział Michał Stilger z PKP S.A.
PKP twierdzi, że odpowiedzialność za instalację różnego rodzajów systemów technicznych ponoszą wykonawcy. - Zagadnienia obejmujące zapewnienie odpowiedniej jakości materiałów budowlanych lub instalacji różnego rodzaju systemów technicznych (w tym zgodności z przepisami prawa i wymaganiami inwestora) leżą po stronie firm wykonawczych (oraz podwykonawców, za których wykonawcy ponoszą odpowiedzialność) - przekazał Stilger.
Chcieliśmy się również dowiedzieć, dlaczego kolejowa spółka Skarbu Państwa nie respektuje prawa do informacji publicznej. Przypomnijmy, nie otrzymaliśmy odpowiedzi na wniosek o informację publiczną dotyczący zastosowania systemów bezpieczeństwa AxxonSoft m.in. na dworcach kolejowych. Otrzymaliśmy jedynie wymijającą odpowiedź. - Wydział Współpracy z Mediami nie rozpatruje wniosków o udostępnienie informacji publicznej - poinformował rzecznik prasowy spółki PKP S.A. Michał Stilger.
Kontakt z autorem: mateusz.kapera@radiozet.pl
RadioZET.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
