Co dziedziczymy tylko po ojcu? 6 kluczowych cech
W dorastającym dziecku jego rodzice doszukują się podobieństw do siebie. Przyglądamy się oczom, włosom czy cechom charakteru malucha. Tymczasem mechanizm dziedziczenia jest bardzo skomplikowany i niektóre cechy dziedziczymy tylko po matce, a inne wyłącznie po ojcu. Co dostajemy “w prezencie” od taty?
- Co dziecko dziedziczy po rodzicach? Geny mogą być dominujące lub recesywne.
- Niektóre cechy mogą być bardziej widoczne niż inne, niezależnie od tego, od którego rodzica zostały odziedziczone,
- Dowiedz się, jakie cechy dziedziczymy wyłącznie po ojcu.
Co dostajemy w “prezencie” od taty? Naukowcy wskazują sześć kluczowych cech
Genetyka jest skomplikowaną nauką i nie wszystkie jej tajemnice zostały odkryte. Każde dziecko otrzymuje po połowie materiału genetycznego od matki i połowie od ojca (po 23 chromosomy od każdego, razem 46). Jednak to, które cechy będą widoczne (ekspresja genów), zależy od tego, czy są one dominujące, recesywne, i czy są sprzężone z płcią. Od mamy dziedziczymy m.in. inteligencję czy pamięć. Ojciec najczęściej odpowiada za cechy fizyczne dziecka. Przyjmujemy, że po ojcu dziecko dziedziczy 6 kluczowych cech. Są to:
Wzrost
Chociaż za wzrost dziecka odpowiada aż 700 kombinacji genetycznych, naukowcy uważają, że geny taty odgrywają większą rolę. Naukowcy biorą pod uwagę insulinopodobny czynnik wzrostu (białko IGF): to cecha genetyczna mężczyzn, która odpowiada za promowanie wzrostu. Geny IGF ojca mogą pomóc dziecku urosnąć, podczas gdy geny IGFR2 matki mogą zahamować wzrost.
Płeć
To ojciec decyduje o płci dziecka – przekazując albo chromosom X, albo Y. Ojcowie mają dwa chromosomy: X dla dziewczynki i Y dla chłopca. Komórka jajowa zawsze zawiera chromosom X, podczas gdy plemniki mogą zawierać chromosom X lub Y. Jeśli plemnik zawierający chromosom X zapłodni komórkę jajową, powstanie dziewczynka (XX), a jeśli plemnik zawierający chromosom Y zapłodni komórkę jajową, powstanie chłopiec (XY). Naukowcy odkryli również, że proporcje płci w rodzinach podążały za linią ojca, a nie matki. Na przykład, jeśli mężczyzna miał więcej braci, najczęściej miał synów.
Skłonność do zaburzeń psychicznych
Genetyka również odgrywa rolę w chemii mózgu danej osoby. Jeśli mężczyzna zostaje ojcem w późniejszym wieku, plemniki są gorszej jakości. To jeden z powodów, dla których starsi ojcowie mogą przekazywać swoim dzieciom zmutowane geny, co może prowadzić do problemów ze zdrowiem psychicznym. Najczęściej jest to nadpobudliwość lub choroba afektywna dwubiegunowa. Ryzyko nie jest duże: zaburzenia psychiczne mają powiązanie genetyczne, ale wynosi ono tylko 10-20 proc.
Zaburzenia sprzężone z chromosomem Y
Z chromosomem Y są związane niektóre zaburzenia. Matka nie jest w stanie ich przekazać, bo posiada jedynie chromosom X. Są to: nadmiernie owłosione uszy i "płetwiaste" palce u stóp.
Osobowość
Niektóre cechy osobowości, takie jak inteligencja lub to czy jesteś introwertykiem, czy ekstrawertykiem, mają komponent genetyczny, więc mogą być dziedziczone. Badania z udziałem bliźniaków wykazały, że cechy osobowości mogą być dziedziczne w 30-60 proc. W tym przypadku ogromną rolę odgrywają jednak czynniki środowiskowe czy sposób wychowania dziecka.
Sposób magazynowania tłuszczu w organizmie
W naszym ciele znajdują się dwa rodzaje tłuszczu. Ten “dobry” dodaje nam energii. Drugi rodzaj tłuszczu jest magazynowany w naszym ciele jako tkanka tłuszczowa. Jego nadmiar prowadzi do poważnych komplikacji zdrowotnych, jak choroby serca czy otyłość. To właśnie po ojcu dziedziczymy skłonność do magazynowania tego tłuszczu.
Źródło: Radio ZET/Seong KH, Maekawa T, Ishii S. Inheritance and memory of stress-induced epigenome change: roles played by the ATF-2 family of transcription factors. Genes Cells. 2012 Apr;17(4):249-63. doi: 10.1111/j.1365-2443.2012.01587.x. Epub 2012 Mar 1. PMID: 22380515; PMCID: PMC3444692/ familyeducation.com
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Na zdjęciu animowane zwierzęta: szczęśliwy prosiak pośrodku, wokół owce, krowa, kurczak.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/09/18/1d94c8e3/2478815-179x101-f2680972d3.png ""Folwark zwierzęcy" - adaptacja")
