Metale ziem rzadkich to łakomy kąsek. Do czego można je wykorzystać?
Metale ziem rzadkich to gorący temat, który krąży obecnie pomiędzy Ukrainą, USA i Rosją. Ale nie tylko. Zdecydowany krok w tej kwestii wykonały w ubiegłym roku Chiny. O co toczy się gra? Czym są metale ziem rzadkich?
- Metale ziem rzadkich to 17 cennych pierwiastków.
- Wykorzystywane są m.in. w przemyśle cyfrowym, motoryzacyjnym, zbrojeniowym i kosmicznym.
- Największym wydobywcą są Chiny.
Metale ziem rzadkich: do czego służą?
Metale ziem rzadkich (REE: rare-earth elements) to 17 pierwiastków znajdujących się głównie w skorupie ziemskiej. W ich skład wchodzą dwa skandowce i wszystkie lantanowce. Pierwszy minerał zawierający lantanowce został odkryty na początku XIX wieku w kopalni w szwedzkim Ytterby. Metale ziem rzadkich znajdują szerokie zastosowanie w przemyśle, m.in. cyfrowym, motoryzacyjnym, zbrojeniowym, lotniczym i kosmicznym.
Metale ziem rzadkich to:
- cer
- dysproz
- erb
- europ
- gadolin
- holm
- iterb
- itr
- lantan
- lutet
- neodym
- prazeodym
- promet
- samar
- skand
- terb
- tul
I tak na przykład skand używany jest w stopach metali w przemyśle lotniczym i kosmicznym. Samar – w prętach kontrolnych reaktorów jądrowych. Lantan – w bateriach, kliszach rentgenowskich, katalizatorach w procesach rafinacji ropy naftowej. Prazeodym i neodym – w magnesach i laserach. Europ – w wyświetlaczach ciekłokrystalicznych i oświetleniu fluorescencyjnym. Metale ziem rzadkich wykorzystywane się także m.in. w akumulatorach elektrycznych samochodów oraz turbinach wiatrowych.
Największymi zasobami dysponują Chiny. W 2021 roku wydobywały one 60% światowych zasobów i odpowiadały za 87% światowej produkcji. W 2024 roku Chiny zmieniły regulacje dotyczące metali ziem rzadkich, nacjonalizując sektor.
Kwestia metali ziem rzadkich krąży w rozmowach pomiędzy USA i Ukrainą. Temat ten poruszył też ostatnio Władmir Putin na sesji plenarnej Forum Technologii Przyszłości. W swoim wystąpieniu pokreślił, że Rosja musi zintensyfikować prace w zakresie poszukiwania złóż, wydobycia zasobów, ich przetwarzania i produkcji zaawansowanych technologicznie produktów.
W 2023 roku Polski Instytut Ekonomiczny szacował, że do 2040 roku popyt na metale ziem rzadkich wzrośnie siedmiokrotnie i 42-krotnie na lit. Jeśli chodzi o sytuację Unii Europejskiej, to mogłaby w tej kwestii zacieśnić współpracę z Afryką – wskazują eksperci. „Potencjał surowcowy Afryki jest w wysokim stopniu kompatybilny z zapotrzebowaniem na surowce krytyczne ze strony UE” – podkreślał w 2023 roku Dominik Kopiński, starszy doradca z zespołu gospodarki światowej PIE.
„Transformacja energetyczna i cyfrowa Unii Europejskiej wymaga przedefiniowania relacji z Afryką. Z jednej strony państwa europejskie będą mogły nadrobić wieloletnie zapóźnienia wobec Chin w projektowaniu kompleksowych łańcuchów dostaw w obszarze wydobycia, rafinacji i wykorzystania surowców krytycznych. Z drugiej strony dla Afryki będzie to unikatowa szansa na przeprowadzenie własnej transformacji oraz industrializacji opartej na surowcach” – czytamy na stronie Polskiego Instytutu Ekonomicznego.
Źródło: Radio ZET/Financial Times/„Afrykańskie surowce krytyczne i bezpieczeństwo ekonomiczne Unii Europejskiej” Polski Instytut Ekonomiczny 2023
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kobieta w tradycyjnym stroju, z bogatym nakryciem głowy i delikatnym uśmiechem.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/09/11/862cdbda/2474430-179x101-272d9bf76c.jpg "Barbara Bursztynowicz w serialu "Królowa Bona"")
![Kobieta z blond, kręconymi włosami i wyraźnym makijażem stoi na rozmytym tle.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/09/09/ae483a78/2472770-179x101-8b07b63514.jpg "Daryl Hannah w "Łowcy androidów"")
