Tysiące Polek i Polaków zyskają ulgi. Nowa interpretacja resortu finansów
Minister Finansów i Gospodarki wydał interpretację ogólną dotyczącą skutków podatkowych transkrypcji zagranicznych aktów małżeństwa osób tej samej płci. Po wpisaniu takiego aktu do polskiego rejestru stanu cywilnego małżonkowie mogą korzystać z podatkowych praw i preferencji na takich samych zasadach jak inne małżeństwa, np. przy wspólnym rozliczeniu PIT oraz preferencji przy podatku od spadków i darowizn. Skorzystają tysiące par w Polsce.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Czego dotyczy nowa interpretacja Ministerstwa Finansów.
- Kiedy małżeństwa jednopłciowe mogą wspólnie rozliczyć PIT.
- Jakie zasady obowiązują przy darowiznach i dziedziczeniu.
- Jakie obowiązki podatkowe mają małżonkowie po transkrypcji zagranicznego aktu.
Małżeństwa jednopłciowe zyskają podatkowe preferencje
24 września 2026 roku Minister Finansów i Gospodarki wydał interpretację ogólną DTS6.8022.6.2026, dotyczącą skutków podatkowych dla osób tej samej płci, które zawarły małżeństwo legalnie w innym państwie Unii Europejskiej, a następnie dokonały transkrypcji zagranicznego aktu małżeństwa do polskiego rejestru stanu cywilnego. Zgodnie z tą interpretacją po wpisaniu takiego aktu do polskiego rejestru stanu cywilnego małżonkowie mogą korzystać z podatkowych praw i preferencji na takich samych zasadach jak małżeństwa osób różnej płci.
W dokumencie MF przesądził, że na gruncie prawa podatkowego osoby te należy traktować jak małżonków. Otwiera to drogę do korzystania z ulg i preferencji przewidzianych dla małżeństw, ale pod warunkiem spełnienia wszystkich wymogów zapisanych w konkretnych przepisach.
Jak wskazuje resort, do listopada 2025 roku polskie sądy administracyjne odmawiały transkrypcji aktów małżeństwa, które zostało zawarte w innym państwie członkowskim UE przez osoby tej samej płci, jako szczególnej formy uznania w Polsce tych związków, przewidzianej w ustawie z 28 listopada 2014 roku, powołując się na względy ochrony porządku publicznego Polski. Jednocześnie "w orzecznictwie sądów administracyjnych wskazywany był pogląd, że o ile art. 18 Konstytucji RP nie zabrania ustawowego uregulowania związków jednopłciowych, to brak takiej regulacji powoduje, że wpisanie aktu małżeństwa jednopłciowego do polskiego rejestru byłoby nie do pogodzenia z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy, stanowiąc rodzaj obejścia obowiązujących w Polsce regulacji dotyczących zawierania małżeństwa". Jednak wraz z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawa uległa zmianie.
Tym samym TSUE wskazał, że Polska nie musi wprowadzać do swojego prawa możliwości zawierania małżeństw jednopłciowych, ale jeżeli dwoje polskich obywateli tej samej płci legalnie zawarło małżeństwo w innym państwie UE, korzystając tam ze swobody przemieszczania się, Polska nie może po prostu udawać, że tego małżeństwa nie ma.
Małżeństwa jednopłciowe będą mogły wspólnie rozliczać PIT
Jedną z najważniejszych zmian jest możliwość wspólnego rozliczenia PIT. W przypadku małżonków rozliczających się według skali dochody mogą być rozliczone wspólnie, co może być szczególnie korzystne, gdy jedna osoba zarabia znacznie więcej od drugiej. Warunkiem jest jednak m.in. istnienie wspólności majątkowej. MF zaznacza, że w przypadku małżeństw jednopłciowych podatnik może zostać poproszony o wykazanie, że taka wspólność rzeczywiście istnieje.
Drugi ważny obszar to podatek od spadków i darowizn. Małżonek należy do tzw. grupy zerowej, która może korzystać z całkowitego zwolnienia z tego podatku. Przy darowiźnie lub spadku od małżonka nie trzeba więc płacić podatku niezależnie od wartości nabytego majątku, jeżeli zostaną spełnione warunki zwolnienia, w tym dotyczące zgłoszenia nabycia w odpowiednim terminie.
Na przykład jedna osoba przekazuje małżonkowi 100 tys. zł albo mieszkanie w drodze darowizny. Po spełnieniu warunków ustawowego zwolnienia takie nabycie może być objęte zwolnieniem z podatku od spadków i darowizn. Podobnie wygląda sytuacja przy dziedziczeniu. MF wskazuje ponadto, że podatkowe skutki małżeństwa obejmują także powinowactwo. Oznacza to, że w określonych przypadkach przepisy dotyczące grup podatkowych mogą mieć zastosowanie również do relacji z rodziną drugiego małżonka.
Skala zmian nie jest jeszcze możliwa do dokładnego oszacowania, jednak szacunkowo chodzić może o tysiące par. Do sierpnia 2026 roku dokonano w Polsce około 200 transkrypcji takich małżeństw, ale wcześniej brakowało systemowego rozwiązania pozwalającego przeprowadzać tę procedurę w urzędach stanu cywilnego. Kampania Przeciw Homofobii mówiła natomiast o tysiącach par czekających na możliwość uznania swoich małżeństw zawartych za granicą.
Nowa interpretacja obejmuje przepisy podatkowe, w których pojawiają się pojęcia „małżonek”, „współmałżonek”, „małżeństwo” lub „związek małżeński”. Chodzi m.in. o ww. wskazaną ustawę o PIT i ustawę o podatku od spadków i darowizn, ale katalog jest znacznie szerszy i obejmuje także ustawę o CIT, Ordynację podatkową, ustawę o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawę o VAT, ustawę o podatku akcyzowym, ustawę o podatku rolnym i ustawę o opłacie skarbowej.
Oznacza to, że status małżonka będzie uwzględniany w tych wszystkich obszarach prawa podatkowego, w których przepisy przewidują określone prawa, preferencje, obowiązki lub ograniczenia dla małżonków. MF zaznacza przy tym, że wskazany katalog ma charakter otwarty.
Nie tylko ulgi. Pojawią się też obowiązki podatkowe
Interpretacja MF oznacza, że zastosowanie mają również przepisy, które nakładają na małżonków określone obowiązki i ograniczenia. Resort wskazuje m.in. na odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe małżonka oraz przepisy dotyczące powiązań między podmiotami.
Na gruncie przepisów osoby, które po transkrypcji chcą skorzystać ze wspólnego rozliczenia PIT, nadal muszą spełnić wszystkie ustawowe warunki. Jeżeli np. małżonkowie mają rozdzielność majątkową, wspólne rozliczenie nie przysługuje – jest ono związane ze wspólnością majątkową. Podobnie przy podatku od spadków i darowizn. Sam status małżonka nie zwalnia z obowiązku dopełnienia formalności. Przy darowiźnie pieniędzy, aby zachować pełne zwolnienie, trzeba m.in. odpowiednio udokumentować otrzymanie środków, a nabycie co do zasady zgłosić w ciągu sześciu miesięcy.
MF wskazuje także na inne skutki statusu małżonka. Chodzi m.in. o możliwość zapłaty podatku za małżonka, prawo do odmowy zeznań w charakterze świadka w określonych sprawach, a z drugiej strony – określone ograniczenia preferencji i odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe. Interpretacja nie tworzy zatem odrębnego systemu dla małżeństw jednopłciowych, bo jej założeniem jest stosowanie wobec nich tych samych podatkowych praw i obowiązków, które dotyczą małżeństw różnej płci.
Źródło: Radio ZET/Ministerstwo Finansów
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
