Za to tak naprawdę płacisz przy dystrybutorze. Kierowcy mogą się zdziwić
Cena paliwa przy dystrybutorze to efekt wielu elementów – od sytuacji na światowych rynkach po krajowe podatki i opłaty. Wbrew pozorom sam koszt ropy to tylko jedna z części kwoty, którą płacą kierowcy na stacjach.
Z tego artykułu dowiesz się:
- Co składa się na cenę litra benzyny i oleju napędowego w Polsce.
- Jaką część ceny paliwa stanowią podatki i opłaty publiczne.
- Dlaczego sytuacja na świecie wpływa na ceny na polskich stacjach.
Od czego zależą ceny paliw?
Cen paliw na polskich stacjach zależy od wielu elementów – od globalnych notowań ropy naftowej i kursów walut po podatki, koszty produkcji i marże handlowe. Największy udział w cenie jednego litra benzyny lub oleju napędowego mają podatki oraz opłaty publiczne, które zwykle odpowiadają za blisko 50 proc. końcowej ceny.
W skład tej części wchodzą przede wszystkim podatek VAT, akcyza, opłata paliwowa, opłata emisyjna oraz opłata zapasowa. Akcyza jest podatkiem kwotowym określonym w przepisach, natomiast VAT naliczany jest procentowo od całkowitej ceny paliwa. Oznacza to, że gdy cena litra paliwa rośnie, automatycznie zwiększa się także kwota podatku VAT trafiająca do budżetu państwa.
Drugim ważnym składnikiem ceny jest koszt zakupu ropy naftowej oraz jej przetworzenia w rafineriach. Zazwyczaj odpowiada on za 44–55 proc. ceny paliwa. Istotne znaczenie ma również kurs złotego wobec dolara, ponieważ transakcje na rynku ropy rozliczane są w amerykańskiej walucie.
Pozostałe elementy ceny obejmują m.in. marże hurtowe i detaliczne, a także koszty transportu oraz magazynowania paliw. W tej części mieszczą się również wydatki związane z utrzymaniem infrastruktury logistycznej, funkcjonowaniem stacji paliw oraz działalnością dystrybutorów.
W przypadku benzyny bezołowiowej 95 koszt zakupu ropy i jej rafinacji odpowiada za około 44 proc. ceny, akcyza stanowi 24 proc., VAT – 19 proc., marża detaliczna – 8 proc., opłata paliwowa – 3 proc., natomiast opłata emisyjna – 1 proc. Z kolei w przypadku oleju napędowego ropa i proces rafinacji odpowiadają za 55 proc. ceny detalicznej, VAT – za 19 proc., akcyza – za 17 proc., opłata paliwowa – za 6 proc., marża detaliczna – za 2 proc., a opłata emisyjna – za 1 proc.
Na poziom cen paliw w Polsce wpływają także czynniki globalne. Szczególne znaczenie mają notowania dwóch najważniejszych gatunków ropy naftowej – Brent oraz WTI (West Texas Intermediate). Pierwszy z nich jest głównym punktem odniesienia dla rynku europejskiego.
Ceny ropy na światowych rynkach zmieniają się w zależności od sytuacji geopolitycznej, poziomu zapasów, wielkości wydobycia czy decyzji kartelu producentów ropy OPEC dotyczących limitów produkcji. Wzrost cen surowca zazwyczaj szybko przekłada się na wyższe ceny paliw w hurcie, a następnie na stacjach.
Ceny paliw rosną przez ataki Izraela i USA
Od momentu rozpoczęcia ataków Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran ceny ropy na światowych rynkach systematycznie rosną. O ile przed tymi wydarzeniami baryłka ropy Brent kosztowała poniżej 70 dolarów, to w poniedziałek około godziny 13 jej cena wynosiła niemal 104 dolary, podczas gdy w poniedziałek nad ranem dochodziła nawet do 117 dolarów.
Na bieżące wahania cen paliw wpływają także inne czynniki, takie jak zmiany kursu dolara, sezonowy popyt – na przykład większe zapotrzebowanie w okresie wakacyjnym – oraz decyzje polityczne, w tym zmiany podatków, embarga czy wprowadzanie ceł.
Różnice w cenach pomiędzy poszczególnymi stacjami paliw mogą wynikać z lokalnej polityki cenowej. Sieci franczyzowe oraz niezależne stacje stosują odmienne poziomy marż w zależności od lokalizacji, konkurencji w okolicy oraz skali sprzedaży.
Źródło: Radio ZET/PAP
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
