Ta wieś w woj. podlaskim pamięta czasy Zygmunta Starego. Dziś mało kto tu przyjeżdża
Ta miejscowość jest często omijana przez turystów. Kuźnica w woj. podlaskim była kiedyś ważnym ośrodkiem wytopu żelaza. Dzisiaj wieś jest kojarzona przede wszystkim z zabytkowym cmentarzem żydowskim oraz ważnym przejściem granicznym z Białorusią.
- 5 zdjęć Zobacz galerię
- Historia Kuźnicy sięga XVI wieku, kiedy założenie miasta zleciła królowa Bona
- W Kuźnicy mieszkała liczna społeczność żydowska, a cmentarz żydowski pozostaje jedną z jej największych atrakcji
- Dzisiaj Kuźnica kojarzona jest z ważnym przejściem granicznym, które zostało zaatakowane przez migrantów w 2021 roku
Kuźnica - niewielka wieś o ciekawej historii
Historia obecnej wsi, a dawnego miasta Kuźnicy zaczyna się na początku XVI wieku. To wtedy nad rzeczką Łosośną założono zakład wytopu żelaza z rud darniowych. Przy rudzie powstał gród, który w kolejnych dekadach stał się pełnoprawnym miasteczkiem. Oficjalnie miasto Kuźnica zostało założone przez Jerzego Zielepuchę w 1536 roku na zlecenie samej królowej Bony. "Jerzy Jackiewicz Zelepucha, namiestnik łabieński, molawicki, żorosławski i kwasowski, leśniczy grodzieński na polecenie królowej Bony założył miasteczko na lewym brzegu rzeki Łosośny na przeciw położonego po drugiej stronie rzeki dworu Mieleszków. Jednocześnie nadał jego mieszkańcom prawo do szynkowania miodu, piwa i gorzałki oraz prawo do organizacji cotygodniowego targu" - czytamy na stronie wsi. Z kolei w 1545 roku w Kuźnicy wzniesiona została pierwsza świątynia rzymsko-katolicka ufundowana przez króla Zygmunta Starego.
W kolejnych stuleciach Kuźnica rozwijała się jako spokojna wieś, często odwiedzana przez kupców, z powodu swojej przynależności do jednego z najważniejszych traktów handlowych na wschodzie Rzeczpospolitej. Tak brzmi jeden z opisów życia wsi w XVII wieku. "Kuźnica jawi się jako niewielka osada, wyglądem przypominająca wieś, która spełniała rolę ośrodka targowego, administracyjnego i kultu religijnego. W miasteczku znajdowało się kilka karczm oraz niewielka liczba rzemieślników pracujących na potrzeby rynku lokalnego oraz nastawiona na obsługę ruchu komunikacyjnego" - czytamy na stronie Kuźnicy. Dzisiaj w Kuźnicy znajduje się ważne przejście graniczne, które zostało zaatakowane przez migrantów w 2021 roku. Napięta sytuacja na granicy polsko-białoruskiej wpłynęła na zmniejszenie liczby turystów odwiedzających Kuźnicę. Do dzisiaj przejście pozostaje tymczasowo zamknięte.
Co warto zobaczyć w Kuźnicy?
Kuźnica nie jest typowym miastem turystycznym. Jej wyjątkowa przeszłość sprawia jednak, że można na jej terenie odkryć wiele fascynujących zabytków. Jednym z nich są pozostałości cmentarza żydowskiego pochodzącego prawdopodobnie z XVIII wieku. Pierwsza wzmianka o Żydach w Kuźnicy pochodzi już z 1577 roku. Od tamtej pory Żydzi stanowili znaczną część ludności zamieszkującej wieś, a dzielnica żydowska była zlokalizowana przy ul. Knyszyńskiej w granicach obecnych ulic: Sokólskiej, Kopernika i 11-go Listopada. Dzisiaj ruiny cmentarza możemy oglądać na wzgórzu przy drodze krajowej nr 19, w odległości ok. 1 km od przejścia granicznego z Białorusią.
W Kuźnicy znajdują się jednak również inne popularne atrakcje. Urząd Gminy wymienia m.in.:
- kościół pw. Opatrzności Bożej w Kuźnicy wybudowany został w 1864 r.;
- kościół pw. Św. Trójcy i Św. Dominika w Klimówce wybudowany w latach 1922-1928;
- cerkiew pw. Podwyższenia Krzyża Pańskiego w Kuźnicy znajdująca się w miejscu dawnego klasztoru Bazylianów;
- dwór modrzewiowy w m. Łosośna Mała zbudowany w latach 1720-1722 przez Zygmunta Bouffała;
- murowany pałac we wsi Pawłowicze zbudowany w 1610 r., do którego prowadzi aleja ze szpalerem lip, dębów oraz klonów;
- Memoriał Golgota Wschodu.
Zdjęcia ruin cmentarza żydowskiego w Kuźnicy zobaczycie w naszej galerii.
Źródło: Radio ZET/ Urząd Gminy Kuźnica
