Obserwuj w Google News

Zamiast na technologie, ćwierć miliona na religijną imprezę. Ministerstwo "nie ma uwag"

5 min. czytania
08.12.2023 11:49
Zareaguj Reakcja

Setki tysięcy złotych na patriotyczno-edukacyjne koncerty i udział w światowym spotkaniu młodych katolików w Lizbonie. Przedstawiamy kulisy działalności Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych powołanego przez byłego już wicepremiera i ministra kultury Piotra Glińskiego i finansowanego z kasy resortu. Radio ZET dotarło do dokumentów opisujących przedsięwzięcia, w których CRPK wzięło udział i na które przekazywało pieniądze.

Piotr Gliński
fot. Tomasz Jastrzebowski/REPORTER

Ponad 600 tysięcy złotych wydało Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych na zorganizowanie widowiska opartego na kolędach i pięć koncertów patriotyczno-edukacyjnych odwołujących się do utworu "Beniowski" Juliusza Słowackiego. Kolejne 250 tysięcy kosztował CRPK udział w Światowych Dniach Młodzieży w Lizbonie, czyli w międzynarodowym spotkaniu młodych katolików. Ministerstwo kultury, któremu podlega działalność centrum, uważa, że wydatki te mieszczą się w celach statutowych tej instytucji. Zastrzeżenia resortu dotyczą jedynie błędów formalnych w wydatkowaniu części pieniędzy.

Czym zajmuje się Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych?

Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych powstało 31 maja 2022 roku na mocy zarządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Zgodnie ze statutem CRPK instytucja ta ma wspierać rozwój polskich przemysłów kreatywnych poprzez organizowanie konferencji, warsztatów, szkoleń, wystaw, pokazów, imprez artystycznych czy prowadzenie akcji promocyjnych, edukacyjnych i informacyjnych. „Rozwijamy i wpieramy kreatywne działania w kulturze” – pisze Centrum na swojej stronie internetowej i wymienia: „Tworzymy przestrzeń dla twórców. Promujemy przemysły kreatywne. Wspieramy działania branż kreatywnych. Budujemy efektywny system wsparcia”.

W zakładce „Projekty” możemy przeczytać między innymi, że CRPK organizowało „innowacyjny w skali kraju projekt” – warsztaty dla osób planujących swoją karierę w branży producentów gier wideo, „w trakcie których kursanci zgłębili tajniki pracy w gamedevie”. Centrum prowadzi także „Program Wsparcia Gier Wideo”, który opisuje jako „inicjatywę dedykowaną utalentowanym, kreatywnym i ambitnym polskim deweloperom oraz studiom tworzącym kulturowe gry”. W ramach tego programu oferuje „bezzwrotne wsparcie finansowe na prototypowanie kulturowych gier wideo” w wysokości od 20 tysięcy do 400 tysięcy złotych.

Redakcja poleca

Początkowo instytucja pod rządami p.o. dyrektora Mikołaja Turowskiego skupiała się na kontaktach z branżą gier komputerowych. Centrum wzięło udział w targach Bett Show w Londynie, które są największą na świecie konferencją z zakresu innowacyjnej edukacji. Na swojej stronie internetowej chwali się również zorganizowanym we wrześniu 2022 roku wyjazdem na imprezę PAX West w Seattle w USA, czyli na międzynarodowe spotkanie twórców gier i branży kreatywnej.

Pod koniec ubiegłego roku CRPK zaangażowało się w organizację cyklu pięciu koncertów patriotyczno-edukacyjnych dla minimum 200 osób każdy, "odwołujących się do treści dzieła Juliusza Słowackiego Beniowski z akompaniamentem". Tak określono te przedsięwzięcia w dokumentach. Poprzedzało je widowisko multimedialne zorganizowane w siedzibie Centrum, którego celem było "budowanie tożsamości i wspólnoty narodowej oraz zainteresowanie odbiorców dziejami Polski" w postaci wspólnego kolędowania. Widowisko również zorganizowano dla minimum 200 osób.

Według dokumentów, do których dotarło Radio ZET, organizacja widowiska 29 grudnia 2022 roku i pięciu koncertów od 17 do 29 stycznia 2023 pochłonęła 612 tysięcy złotych. Z tego najwięcej kosztowało widowisko określone jako "wspólne kolędowanie" w siedzibie CRPK. Wydano na nie 421 tysięcy złotych. CRPK zapłaciło tyle za honoraria artystów, budowę sceny, wynajem nagłośnienia i oświetlenia i rejestrację audio-wideo, a także bankiet dla minimum 50 osób.

Pięć patriotyczno-edukacyjnych koncertów pochłonęło w sumie 115 tysięcy złotych. Całość zamówienia realizowała Fundacja Teatr Klasyki Polskiej. Prezesem fundacji w tym czasie był profesor sztuk teatralnych Jarosław Gajewski. Fundacja w marcu 2023 roku stała się podmiotem współprowadzącym nową instytucję kultury powołaną przez ministra Glińskiego – Teatr Klasyki Polskiej. Gajewski na mocy decyzji ministra został pełniącym obowiązki dyrektora teatru.

Ministerstwo "nie ma uwag"

Pytane o te przedsięwzięcia ministerstwo kultury uważa, że wpisywały się w cele statutowe CRPK. "(...) wśród działań służących realizacji owych celów znajduje się m.in. organizowanie wydarzeń oraz inspirowanie i realizacja projektów kulturalnych łączących kulturę popularną z kulturą wysoką oraz wykorzystujących nowoczesne technologie. Wskazane przez Pana wydarzenia wpisywały się w te ramy" – odpisał nam rzecznik resortu.

Radio ZET dotarło do wyników kontroli przeprowadzonej w CRPK przez Biuro Audytu Wewnętrznego ministerstwa kultury. Kontrolę zarządził minister Gliński. Według naszych informatorów chodziło o przecięcie konfliktu decyzyjnego między MKiDN i MEiN, ponieważ – jak wskazywali – wcześniej nieformalnie kontrolę nad CRPK próbował przejąć minister edukacji i nauki Przemysław Czarnek. Resort edukacji za 3 miliony złotych wyremontował halę Laboratorium Przyszłości w siedzibie Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych przy ulicy Mińskiej w Warszawie.

Redakcja poleca

Audyt wymienił szereg nieprawidłowości, w tym „nieprawidłowe zabezpieczenie interesów CRPK” w umowie na organizację widowiska i pięciu koncertów. Kontrolerzy uznali, że nie określono harmonogramu realizacji umowy, nie wymagano od wykonawcy szczegółowego kosztorysu zadania ani raportu z realizacji umowy. Raport podaje, że „wydatek został poniesiony z naruszeniem Ustawy o finansach publicznych”. W dokumencie datowanym na wrzesień tego roku nakazano CRPK zwrot 634 tysięcy złotych „dotacji wykorzystanych niezgodnie z prawem”.

Zapytaliśmy ministerstwo kultury o ocenione przedsięwzięcia i wnioski z audytu. Resort odpisał: „Za nieprawidłowości odpowiadała poprzednia dyrekcja, która została odwołana m.in. w związku z tymi nieprawidłowościami”.

Obecnym dyrektorem CRPK jest Mateusz Dzieduszycki, były rzecznik kurii warszawsko-praskiej. Ministerstwo na pytania Radia ZET, jak ocenia pracę Dzieduszyckiego, odpowiedziało: „Na chwilę obecną MKiDN nie ma uwag do sposobu, w jaki Pan Mateusz Dzieduszycki pełni funkcję Dyrektora Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych. [...] został mianowany na Dyrektora CRPK 1 czerwca 2023 r. i jest w trakcie wdrażania zaleceń pokontrolnych Biura Audytu Wewnętrznego i Kontroli MKiDN”.

Ćwierć miliona na religijną imprezę

Jedną z pierwszych decyzji Dzieduszyckiego był udział kierowanej przez niego instytucji w Światowych Dniach Młodzieży w Lizbonie w sierpniu tego roku. Są to spotkania młodych katolików organizowane w formie religijnego festiwalu. CRPK zapłaciło za to 250 tysięcy złotych z dotacji ministerstwa kultury. Zapytaliśmy o zaangażowanie Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych w międzynarodową imprezę religijną. W nadesłanej odpowiedzi czytamy: „Udział w ŚDM miał na celu zbadanie potencjałów i zagrożeń związanych z uczestnictwem młodych ludzi w wirtualnej rzeczywistości, świecie gier, mediów społecznościowych i szeroko rozumianej przestrzeni internetu. Do projektu zaangażowano zewnętrznych ekspertów z zakresu metodologii badań społecznych, tematyki uzależnień oraz świata kultury”.

Dotarliśmy do kosztorysu poniesionych wydatków. Najwięcej, bo 150 tysięcy złotych, kosztował zakup pakietu promocyjnego, który czynił z CRPK patrona wydarzenia. Dzięki temu Centrum mogło promować się w trakcie imprezy i prowadzić swoje badania wśród uczestników. Kolejne 54 tysiące złotych wydano na usługi wideo, czyli realizację spotów reklamowych emitowanych w trakcie ŚDM oraz realizację reportaży z przedsięwzięcia. Ponad 22 tysiące złotych z kolei pochłonęły umowy zlecenia i honoraria wypłacone zewnętrznych ekspertów. CRPK miało także możliwość publikacji swojego tekstu w czasopiśmie dla pielgrzymów wydawanym w języku portugalskim.

Redakcja poleca

Dodatkowo na potrzeby udziału Centrum Rozwoju Przemysłów Kreatywnych w Światowych Dniach Młodzieży w Lizbonie powstał też utwór "Tracę Cię" rapera TAU, który opowiada o uzależnieniu od internetu oraz „Ola Lizbona" – nieoficjalny hymn ŚDM, wraz z teledyskiem.

Ministerstwo kultury na pytanie, czy udział finansowy CRPK w Światowych Dniach Młodzieży mieści się statucie i założeniach działalności instytucji, czyli we „wspieraniu polskich przemysłów kreatywnych, w tym gamedevu, filmu, muzyki, sztuk plastycznych i użytkowych”, odpowiedziało: „Udział CRPK w Światowych Dniach Młodzieży, które zainicjował Jan Paweł II i które nie są ‘festiwalem’, miał charakter edukacyjno-badawczy, a więc przedsięwzięcie wpisywało się w cele statutowe Centrum – wśród sposobów realizacji zadań instytucji, § 4 Statutu CRPK wymienia m.in. prowadzenie akcji promocyjnych, edukacyjnych i informacyjnych oraz opracowywanie i zlecanie badań, analiz i ekspertyz. W ramach realizacji przedsięwzięcia przeprowadzono m.in. projekt badawczy składający się z badań jakościowych oraz ilościowych dotyczących potencjalnych korzyści i zagrożeń płynących z dostępu do świata wirtualnego”.

Źródło: Radio ZET

Nie przegap