ZUS podał zastanawiające dane. Najmniej w rejestrowanej historii
W 2024 roku do ZUS zgłoszono blisko 1,4 mln umów o dzieło. Jest to najmniejsza liczba formularzy oraz umów o dzieło zgłoszonych do ZUS od początku funkcjonowania rejestru, w którym są zapisywane. Czy to sygnał zmian na rynku pracy, a może efekt większej świadomości prawnej wśród pracodawców i wykonawców? Przyjrzyjmy się bliżej najnowszym danym.
Coraz mniej śmieciówek. Dobry czy zły znak?
Praca coraz rzadziej na śmieciówkach. Najnowsze dane z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przynoszą intrygujący obraz rynku pracy, a w szczególności obszaru dotyczącego umów o dzieło. Jak wynika z analizy formularzy RUD przekazanych w 2024 roku, liczba tych umów osiągnęła najniższy poziom od momentu wprowadzenia obowiązku ich rejestracji w 2021 roku. W omawianym okresie do ZUS wpłynęło 1,1 miliona formularzy RUD, na których wykazano nieco poniżej 1,4 miliona umów o dzieło.
Porównując rok 2024 z poprzednimi latami, spadek jest wyraźnie zauważalny. W stosunku do roku 2023, liczba złożonych formularzy RUD zmniejszyła się o 8,05 procent, a liczba zgłoszonych umów o dzieło aż o 14,58 procent. Jeśli spojrzymy na dane z roku 2022, to spadek liczby formularzy wyniósł 4,25 procent, natomiast umów o dzieło aż 18,81 procent. Jeszcze większa różnica widoczna jest w porównaniu z rokiem 2021, kiedy to zgłoszono o 339,7 tys. więcej umów o dzieło.
Eksperci wskazują na kilka potencjalnych czynników. Jednym z nich może być większa świadomość prawna zarówno zamawiających, jak i wykonawców co do charakteru umowy o dzieło i jej odróżnienia od innych form zatrudnienia, takich jak umowa zlecenie czy umowa o pracę. Nieprawidłowe zakwalifikowanie umowy o dzieło w sytuacji, gdy powinna być zawarta inna umowa, może skutkować negatywnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi dla zamawiającego.
Innym powodem spadku popularności umów o dzieło może być zmiana strategii zatrudnienia przez niektóre podmioty. Być może firmy coraz częściej decydują się na bardziej stabilne formy współpracy, takie jak umowy o pracę czy umowy zlecenia, które zapewniają pracownikom większe prawa i zabezpieczenia socjalne. Obowiązek informowania ZUS o umowach o dzieło, wprowadzony w 2021 roku, mógł przyczynić się do ograniczenia ich nadużywania jako formy zatrudnienia.
Umowy o dzieło z cudzoziemcami. Kto pracuje w Polsce?
Umowy o dzieło zawierano również z cudzoziemcami. Liczba cudzoziemców wykazanych w formularzach RUD wyniosła ponad 19,3 tys., co stanowi 5,29 procent wszystkich osób wykonujących umowy o dzieło. Najczęściej podpisywano umowy z obywatelami Ukrainy – 43,38 procent. Dalej znaleźli się obywatele Białorusi – 28,46 procent, Rosji – 3,40 procent, Wielkiej Brytanii – 1,61 procent, Niemiec – 1,59 procent, Indii – 1,23 procent, Pakistanu – 1,20 procent i Włoch – 1,05 procent. Natomiast liczba umów o dzieło zawartych z cudzoziemcami wyniosła 66,8 tys., co stanowi 4,85 procent wszystkich umów o dzieło zawartych w 2024 roku.
Choć liczba zgłaszanych umów o dzieło w 2024 roku jest najniższa od początku istnienia rejestru umów o dzieło, zanotowano niewielki wzrost odsetku umów o dzieło zawieranych z cudzoziemcami w porównaniu z rokiem poprzednim. Najczęściej zawierane są one nadal z obywatelami Ukrainy, ale należy podkreślić wzrost liczby umów o dzieło zawieranymi z obywatelami Białorusi, a także pojawienie się wśród cudzoziemców, z którymi najczęściej zawierano umowy o dzieło, obywateli m.in. Indii.
Źródło: Radio ZET/ZUS
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
![Kobieta z blond włosami, w skupionej minie, siedzi w restauracji, patrząc na rozmówcę.](https://s.eurozet.pl/cbz/2026/10/19/42ec10f6/2503903-179x101-149d3dc418.png ""Siedem"")
