Obserwuj w Google News

„ZUS wstrzymuje wypłaty 500 plus”. Interwencja RPO

2 min. czytania
04.08.2023 08:06
Zareaguj Reakcja

Do biura Rzecznika Praw Obywatelskich wpłynęły zgłoszenia dotyczące wstrzymania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłat świadczeń wychowawczych obywatelom Ukrainy. Nasi sąsiedzi mieli tracić status „UKR”, mimo że nie wyjeżdżali z Polski na okres powyżej 30 dni.

„ZUS wstrzymuje wypłaty 500 plus”. Interwencja RPO
fot. Marek BAZAK/East News

500 plus, Rodzinny Kapitał Opiekuńczy i inne świadczenia przysługują z mocy prawa nie tylko Polakom, lecz także legalnie przebywającym w naszym kraju cudzoziemcom. Ukraińcy, którzy znaleźli schronienie w Polsce, mają prawo do opieki medycznej, świadczeń, czy pomocy społecznej i innych uprawnień wynikających ze specustawy o pomocy obywatelom Ukrainy. Gwarantuje im to tzw. status UKR, który stanowi o ich legalnym pobycie w kraju. Gdy status UKR wygaśnie, Ukraińcom nie będą już przysługiwać ww. świadczenia.

500 plus i inne świadczenia przepadną. "Trzeba zadbać o formalności"

Status UKR jest nadawany na mocy ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zgodnie z art. 4 ust. 17a ustawy wyjazd z Polski na okres powyżej 30 dni powoduje utratę statusu cudzoziemca UKR, co w praktyce oznacza utratę uprawnień wynikających ze specustawy.

„Do Biura RPO wpływają liczne skargi obywateli Ukrainy, którym wstrzymano wypłatę świadczenia wychowawczego z powodu utraty statusu UKR. Wskazują oni, że nie opuszczali terytorium Polski na okres powyżej 30 dni - co powoduje utratę tego statusu z mocy prawa. W niektórych przypadkach utrata statusu nastąpiła mimo nieprzerwanego pobytu w Polsce” – zaalarmował RPO w komunikacie.

Obywatele Ukrainy, którzy schronili się przed wojną w Polsce, podnoszą, że świadczenie wychowawcze stanowi znaczną część ich budżetu, a często jest jedynym źródłem utrzymania. Wstrzymanie jego wypłaty szczególnie dotkliwie odczuwają osoby opiekujące się dziećmi z niepełnosprawnościami, które z powodu bezpośredniej i stałej opieki nad dzieckiem nie mogą podjąć zatrudnienia. - RPO

Rzecznik Praw Obywatelskich dodał, że „skala zjawiska jest duża” i, że zgłosił sprawę do pełnomocnika rządu ds. uchodźców wojennych z Ukrainy Pawła Szefernakera.

"Aby nie stracić  statusu UKR, uchodźcy wojenni z Ukrainy muszą przy każdorazowym wjeździe do Polski podawać jako jego cel działania wojenne na terytorium Ukrainy i okazać dokument elektroniczny diia.pl. Inaczej wjazd takiej osoby do Polski jest ewidencjonowany w zwykłym systemie wjazdów Straży Granicznej, a nie tym przeznaczonym dla uchodźców wojennych z Ukrainy. Status UKR może zostać przywrócony automatycznie, gdy obywatel Ukrainy deklaruje podczas kontroli granicznej  jako cel wjazdu ewakuację z terytorium Ukrainy” – czytamy w odpowiedzi MSWiA.

Redakcja poleca

- Równocześnie planowane jest podjęcie, wraz z Ambasadą Ukrainy w RP, m.in. kampanii informacyjnej w celu podniesienia świadomości obywateli Ukrainy podróżujących do Polski, jakie czynności z ich strony są wymagane, aby dopełnić formalności w celu nieprzerwanego zachowania statusu UKR  - poinformował minister Szefernaker. 

Do sprawy odniósł się też cytowany przez PAP rzecznik ZUS Paweł Żebrowski. - W przypadku utraty legalności pobytu obywateli Ukrainy na terytorium Polski ZUS uchyla prawo do świadczenia wychowawczego. Uchodźcy, którzy opuszczą nasz kraj nawet na jeden dzień, wracając do Polski, muszą dopełnić ważnych formalności – potwierdził przedstawiciel ZUS.

RadioZET.pl/RPO