Ile najmniej zarabia nauczyciel, ile najwięcej? Pensje mogą się różnić nawet o 5 tysięcy złotych
Niektórzy zarabiają niespełna 3 tys. Inni w tej samej szkole, ucząc tego samego przedmiotu, dwa razy tyle. Wynagrodzenie zasadnicze, dodatek motywacyjny, stażowy. Z czego dokładnie składa się nauczycielska pensja i ile rzeczywiście wynosi?
30 proc. podwyżki dla nauczycieli – to główna i pierwsza obietnica, którą chce zrealizować już w styczniu 2024 KO wraz z partiami koalicyjnymi. W dyskusji o konieczności zwiększenia nauczycielskich pensji Ministerstwo Edukacji i Nauki podając szkolne zarobki, zazwyczaj posługuję się średnimi, Związek Nauczycielstwa Polskiego – wynagrodzeniem zasadniczym. Ile tak naprawdę zarabiają nauczyciele?
O tym, jakie składniki tworzą nauczycielską pensję, mówi Karta Nauczyciela, ale system rzeczywiście jest dość skomplikowany. Sami dyrektorzy szkół, gdy pytaliśmy o dodatki, wszystkich zasad nie byli pewni. Pewne jest wynagrodzenie zasadnicze. To podstawowa kwota, baza pensji (stąd politycy mówią często o kwocie bazowej), której wysokość zależy od stopnia awansu zawodowego i kwalifikacji.
Wynagrodzenie zasadnicze wynosi:
- dla nauczyciela początkującego - 3690 zł brutto, czyli 2846 zł na rękę,
- dla nauczyciela mianowanego - 3890 zł brutto, czyli 2982 zł na rękę,
- dla nauczyciela dyplomowanego - 4550 zł brutto, czyli 3432 zł na rękę.
Mowa tu o nauczycielach z wykształceniem wyższym (tytuł magistra) i przygotowaniem pedagogicznym.
Pensja nauczycieli. Z czego się składa?
To jednak dopiero początek, bo nauczyciele mają prawo do kilkunastu dodatków, nagród i innych świadczeń (jeśli zatrudnieni są na podstawie Karty Nauczyciela). Oto one:
- dodatek za wysługę lat, tzw. stażowy – dostaje się go w czwartym roku pracy. Wynosi wtedy 3 proc. wynagrodzenia zasadniczego i rośnie o 1 proc. co roku aż do osiągnięcia 20 proc. Więcej się nie da, to maksymalna kwota. Najniższe stażowe to 110,7 zł brutto, najwyższe – 910 zł brutto,
- dodatek za wychowawstwo – w wypadku szkół minimum to 300 zł brutto. Np. w Warszawie dodatek ten wynosi 380 zł brutto,
- dodatek motywacyjny – jego wysokość określa dyrektor szkoły, biorąc pod uwagę pieniądze, jakie dostanie na to z samorządu i osiągnięcia nauczycieli. Są szkoły, jak np. w Warszawie, gdzie wszyscy nauczyciele dostają dodatki motywacyjne. Jak słyszymy w różnych miastach, minimum to 200 zł brutto, maks. to 1200 zł brutto. Dodatki te można przyznać maksymalnie na pół roku, potem dyrektor wysokość tego dodatku może zmienić,
- wynagrodzenie za godziny ponadwymiarowe i godziny zastępstw doraźnych - wysokość zależy od stopnia awansu. Za jedną godzinę ponadwymiarową, czyli ponad pensum (pensum wynosi 18 godzin) lub za godzinę zastępstwa nauczyciel początkujący dostanie - 49,2 zł brutto, mianowany - 51,9 zł brutto, dyplomowany - 60,7 zł,
- dodatek wiejski – to 10 proc. wynagrodzenia zasadniczego,
- dodatek na start - jednorazowe 1 tys. zł dla nauczycieli rozpoczynających pracę w zawodzie,
- dodatek za warunki pracy - 20 proc. wynagrodzenia zasadniczego za np. prowadzenie zajęć rewalidacyjno–wychowawczych z dziećmi upośledzonymi umysłowo w stopniu głębokim, albo za pracę w specjalnych przedszkolach, szkołach,
- dodatek za trudne warunki pracy – 10 proc. wynagrodzenia zasadniczego dla nauczycieli pracujących w szkołach np. w zakładach poprawczych,
- dodatek funkcyjny - dla nauczyciela np. za funkcję doradcy metodycznego, dodatek dyrektorski. Wysokość zależy od samorządu, widełki są szerokie,
- świadczenie urlopowe - 1704 zł brutto, wypłacane raz w roku, zwyczajowo w czerwcu,
- grusza - dodatkowe pieniądze z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, zazwyczaj jest to ok. 2 tys. zł wypłacane raz do roku,
- trzynastka - obliczana na podstawie rocznego wynagrodzenia z dodatkami, przyznawana raz do roku, wypłacana w lutym. Żeby dostać trzynastkę, trzeba przepracować minimum sześć miesięcy w roku kalendarzowym.
Nagrody dla nauczycieli:
- specjalna – przyznawana przez ministra lub prezydenta miasta - np. jak ta z okazji 250. rocznicy utworzenia Komisji Edukacji Narodowej przyznana w październiku 2023 w wysokości 1125 brutto. Zazwyczaj nagrody specjalne przyznawane są w październiku przy Dniu Nauczyciela wybranej grupie pedagogów,
- jubileuszowa – wypłacana co pięć lat po 20 latach pracy, zaczynając od 75 proc. wynagrodzenia miesięcznego,
- dla nauczyciela dyplomowanego, który uzyskał tytuł honorowy profesora oświaty - jednorazowo 18 tys. zł.
Ile zarabia nauczyciel?
A teraz w praktyce. Najmniejsze zarobki, jakie znaleźliśmy, to 2980 tys. zł na rękę. Tyle zarabia nauczyciel początkujący, zatrudniony na pełnym etacie, po studiach, który dopiero zaczął pracę w szkole, więc nie ma jeszcze dodatków. Tyle zarabia też psycholog, który ma uprawnienia pedagogiczne i jest zatrudniony jako nauczyciel, a nie specjalista. W tej samej szkole nauczyciel dyplomowany, czyli z najwyższą podstawą, dodatkiem stażowym, motywacyjnym, za wychowawstwo i 48 godzinami ponadwymiarowymi w miesiącu zarobił łącznie 6927 zł na rękę.
To i tak nie rekord, bo znaleźliśmy nauczyciela, który w miesiącu miał 69 godzin ponadwymiarowych. Jest jednak nauczycielem początkującym, więc ma najniższe wynagrodzenie zasadnicze, ale w związku z tym, że pracuje już pięć lat w szkole, ma dodatek stażowy, ale też motywacyjny i za wychowawstwo. W sumie zarobił 5793 zł, z czego 2328 zł to kwota za godziny ponadwymiarowe. - Jest codziennie od siódmej rano w szkole i wychodzi ostatni, ale inaczej się nie dało - mówi nam dyrektorka i przyznaje, że nauczycieli mających 60 godzin ponadwymiarowych miesięcznie jest, niestety, sporo.
W kolejnych szkołach, które pytamy o najniższe i najwyższe zarobki, zazwyczaj najniższa pensja wynosi 2,9 tys., największa 6,5 tys. złotych netto. Z tym, że ci najlepiej zarabiający mają zazwyczaj 1,5 etatu, czyli 36 godzin ponadwymiarowych miesięcznie.
7350 zł netto – to największe wynagrodzenie, jakie usłyszeliśmy. - Z tym, że warunki i okoliczności wyjątkowo sprzyjały – od razu dodaje dyrektor szkoły, w której uczy taki nauczyciel. Te okoliczności to wyjątkowo dużo godzin ponadwymiarowych, zastępstw i zajęcia rewalidacyjne, czyli z dziećmi z orzeczeniami. Plus dodatki stażowe i motywacyjne. - Kiedyś zdarzało się, że nauczyciel dostawał 8 tys., ale oprócz wszystkich dodatków miał zajęcia unijne, które są dodatkowo płatne i nauczyciel prowadził je w soboty i niedziele - mówi dyrektor.
Do tego dochodzą: trzynastka, grusza, świadczenie urlopowe i dla wybranych nagrody specjalne. Wszystkie te dodatki są jednak przyznawane raz w roku.
Źródło: Radio ZET
- „Czyżby Czarnek wracał na uczelnie?” MEiN szykuje wyższe pensje dla nauczycieli akademickich
- "Czas pokazał, że nie da się tego połączyć". Będzie nowe ministerstwo?
- Kto ministrem edukacji? Niewykluczone, że następców Czarnka będzie dwóch
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
