Ludzie z tą cechą wierzą w teorie spiskowe. Każdy z nas zna kogoś takiego
Wiara w teorie spiskowe może szokować, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę liczbę osób, która podąża za ideami konspiracyjnymi, które nie mają nic wspólnego ze współczesną wiedzą. Być może taka skłonność wynika z cech charakteru. Okazuje się, że do teorii spiskowych bliżej jest…narcyzom.
- Według naukowców narcyzm sprawia, że chętniej pokładamy wiarę w teoriach spiskowych.
- Dlaczego narcyzi wierzą w hipotezy, na które nie ma naukowych dowodów? Wyjaśnienie jest proste.
- Dowiedz się, jak rozpoznać narcyza.
Narcyzm i teorie spiskowe. Co ustalili naukowcy?
Pandemia COVID-19 to wymysł polityczny, światem rządzą iluminaci, a lądowanie na Księżycu to kłamstwo. Mnogość teorii spiskowych zadziwia, ale jeszcze trudniej wyjaśnić bezmyślne podążanie za nimi. Teorie spiskowe towarzyszą ludzkości od zarania dziejów. Pojawiają się przede wszystkim w ważnych historycznie momentach i służą jako wyjaśnienie zjawisk, które trudno zrozumieć. Dobrym przykładem była pandemia koronawirusa, wraz z którą pojawiła się dezinformacja i fake newsy. Nieprawdziwe informacje były wówczas publikowane praktycznie codziennie i miały miliony zwolenników na całym świecie. Niektórzy twierdzili, że koronowirusa “stworzył” Bill Gates, który zarabia na pandemii. Szczepionki były po to, by rozwiązać problem przeludnienia naszej planety. Oczywiście żartujemy.
O ile tajemnicze opowieści o tajemnicach rządowych czy UFO mogą być ciekawe, większość ludzi ufa raczej nauce. Kto zatem wierzy w teorie spiskowe? Mogłoby się wydawać, że są to osoby emocjonalne, słabe, które potrzebują pocieszenia i wytłumaczenia pewnych rzeczy. Być może w teorie spiskowe wierzą ludzie niewykształceni, którzy po prostu nie mają wystarczającej wiedzy o świecie? Niekoniecznie. Zdaniem naukowców, wiara w teorie spiskowe może mieć wiele wspólnego z narcyzmem.
Powód jest prosty: tego typu osoby mają awersję do zachowań prospołecznych i sytuacji, w których nie grają głównej roli. Narcyzom chodzi przede wszystkim o własną korzyść, a nie widzą jej w zachowywaniu się tak jak reszta społeczeństwa. Narcyz chce być wyjątkowy za wszelką cenę. Do teorii spiskowych przybliża również psychopatia i makiawelizm.
– Narcyzm, psychopatia i makiawelizm to trzy szczególnie znane przykłady ciemnych cech osobowości. Im istotniejszy jest ciemny czynnik osobowości, tym większe prawdopodobieństwo, że ktoś uwierzy w narracje spiskowe. Ci, którzy przykładają dużą wagę do swojej intuicji, a małą do solidnych dowodów oraz wierzą, że to, co liczy się jako prawda, jest z góry ustalane przez rządzących, są szczególnie podatni na fake newsy i teorie spiskowe – wyjaśnia Jan Philipp Rudloff, jeden z autorów badania na temat teorii spiskowych podczas pandemii koronawirusa.
Inne badanie z 2022 roku, polegające na meta-analizie 127 niezależnych próbek, potwierdziło związek między zmiennymi związanymi z osobowością a tendencją do wiary w teorie spiskowe.
Jak rozpoznać narcyza? Ufa przede wszystkim sobie samemu
O narcyzach mówi się coraz więcej. To dobrze, bo narcyzm jest zjawiskiem niebezpiecznym, nie tylko w relacjach prywatnych. Po czym można poznać narcyza? Cecha widoczna na pierwszy rzut oka, to poczucie bycia lepszym, niż inni. Narcyz jest skupiony głównie na sobie, a inni służą mu przede wszystkim do osiągnięcia celu. By zdobyć sympatię otoczenia, narcyz wykorzystuje różne “sztuczki”. Zwykle jest bardzo inteligentny, lubiany, dowcipny. Do pewnego momentu. Poza tym narcyz ma problem z zaufaniem innym ludziom. Wierzy przede wszystkim sobie. W kontekście wiary w teorie spiskowe, kluczowe są poniższe czynniki:
- dzięki teoriom spiskowym narcyz czuje się wyróżniony. Jest inny, niż wszyscy.
- narcyzm jest związany z poczuciem wspaniałości (ang. grandiosity). Uważa się za lepiej ponformowanego.
Źródło: Radio ZET/ Lukasz Stasielowicz,Who believes in conspiracy theories? A meta-analysis on personality correlates, Journal of Research in Personality, Volume 98, 2022, 104229, ISSN 0092-6566, doi.org/10.1016/j.jrp.2022.104229./ Rudloff JP, Hutmacher F, Appel M. Beliefs about the nature of knowledge shape responses to the pandemic: Epistemic beliefs, the Dark Factor of Personality, and COVID-19-related conspiracy ideation and behavior. J Pers. 2022 Dec;90(6):937-955. doi: 10.1111/jopy.12706. Epub 2022 Mar 7. PMID: 35152440; PMCID: PMC9115184/instagram.com/joanna_gutra
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
