Lawina: Co zrobić i jak się zachować? Poznaj zasady bezpieczeństwa
Lawina śnieżna to nie przelewki. To zjawisko należy do najniebezpieczniejszej sytuacji dla turystów przebywających w górach. Każdy miłośnik gór powinien wiedzieć, jak zachować się w trakcie zejścia lawiny, poznać sposoby chronienia się oraz jak udzielić pomocy zasypanym. Poznaj najważniejsze zasady w czasie zejścia lawiny. Oto co powinieneś wiedzieć.
Czym jest lawina?
Lawina jest gwałtowną stratą stabilności i przemieszczanie się lub spadaniem ze stromego stoku śnieżnego mas śniegu, lodu czy innej mieszaniny. Chociaż najczęściej, z czym kojarzy nam się lawina jest właśnie biały puch, warto zaznaczyć, że do lawin zalicza się również osuwające się masy błota, gruntu czy gruzu. Występuje ona także w postaci szybko przemieszczającej się masy lawy, okruchów skalnych i popiołu wulkanicznego.
Jednym z przykładów lawiny śnieżnej jest przypadek z końca stycznia tego roku. Wtedy masy śniegu oderwały się ze stoków Miedzianego i zeszły w dół Doliny Pięciu Stawów Polskich. Wówczas poszkodowana była jedna osoba, która zdołała utrzymać się na powierzchni. Zaledwie kilka dni wcześniej lawina porwała cztery osoby, a jeden mężczyzna dwie godziny leżał pod śniegiem.
- Nikt z tych turystów nie posiadał lawinowego ABC, czyli detektora, łopatki i sondy, co mogłoby pomóc w szybkim zlokalizowaniu i odkopaniu poszkodowanego. Turyści nie byli kompletnie przygotowani na taką wycieczkę. Nie powinno ich być w tym miejscu, w takich warunkach – podsumował ratownik TOPR.
Lawina: Zasady bezpieczeństwa i stopnie zagrożenia
Tak jak uwzględniliśmy na początku: w pierwszej kolejności należy zachować zdrowy rozsądek i mieć jak najwięcej pokory i szacunku do gór. Pamiętajmy, żeby nie podejmować zbędnego ryzyka, a przed wyruszeniem na szlak nie zapominajmy o zapoznaniu się z aktualną sytuacją pogodową oraz warunkami panującymi w górach. Ponadto warto sprawdzić stopień zagrożenia lawinowego. W Polsce każdy górski region ma indywidualne ustalenia.
Zagrożenia określane są w pięciostopniowej skali, gdzie piąty jako najwyższy całkowicie odradza wychodzenia w góry. Dodatkowo najlepszym posunięciem jest znajdowanie się w miejscach nieobjętymi zasięgiem zagrożenia. Podobnie jest z punktem czwartym. Punkt trzeci również odradza wyjście w wysokogórskie tereny, lecz w tym przypadku osoby wybierające się na szlak powinny posiadać duże doświadczenie i wiedzę w odpowiednim zachowaniu się w wypadku zejścia lawiny. Stopień drugi obejmuje ryzyko wystąpienia małych i średnich lawin z wyszczególnieniem stromych stoków. Wyjście w góry dotyczy osób, które potrafią właściwie obrać trasę i prawidłowo ocenić ewentualne zagrożenie powstania lawiny. Pierwszy stopień oznacza, że aktualnie nie ma żadnych ograniczeń w kwestii zwiedzania gór. Niemniej jednak podkreśla się zachowanie szczególnej ostrożności, zwłaszcza w miejscach, gdzie to człowiek może wywołać lawinę jak np. jazda na nartach poza wyznaczonymi trasami.
Lawina: Jak zachować się w trakcie lawiny?
Kiedy wyszliśmy w góry i istnieje zagrożenie zejścia lawiny powinniśmy wyjąć ręce z uchwytów kijów trekkingowych, a także rozpiąć pasek plecaka. Dzięki temu prościej będzie wydobyć nam się spod śniegu. Jednocześnie, gdy podróżujemy z innymi uczestnikami należy zachować odpowiedni odstęp, co pozwoli na mniejsze obciążenie warstwy luźnego śniegu.
W momencie zejścia lawiny pod żadnym pozorem nie chowajmy się za drzewami, które mogą zostać powalone i również porwane przez lawinę. Najlepszym rozwiązaniem jest ukrycie się za blokiem skalnym. Kiedy zostajemy porwani przez lawinę starajmy się utrzymać na powierzchni śniegu. Gdy już się zatrzymamy ważne jest utworzenie pustej powierzchni wokół siebie, która będzie spełniać funkcję tzw. poduszki powietrznej. Dotyczy to przede wszystkim okolic głowy. Aby do tego doprowadzić, musimy wykonywać ruchy rękami, nogami, jak i całym ciałem najszerzej jak to tylko możliwe i odpychać śnieg. Umożliwi to wykopanie się spod niego przynajmniej częściowo. Możemy też użyć do tego plecak wypornościowy, jeśli znajduje się w naszym ekwipunku.
Lawinowe ABC: Co to jest?
Lawinowe ABC to nic innego, jak sprzęt niezbędny do nie tylko samego ratowania nas samych w przypadku zasypania śniegiem, ale także pomoże udzielić pomocy poszkodowanym. W jego skład wchodzi pięć rzeczy:
- a) detektor lawinowy - czyli najprościej mówiąc lokalizator, który pomoże nam w odnalezieniu osób zabranych przez lawinę poprzez nadawanie sygnału. Konieczne jest to, aby mieć go na sobie. Jednak pamiętajmy, aby schować go pod warstwę ubrań. Nigdy nie nośmy go na np. kurtce. Pilnujmy, aby przed wyjściem w góry zawsze był w pełni naładowany;
- b) sonda - kijek umożliwiający nakłuwanie śniegu i badanie, co jest pod nim. Gdy ustalimy lokalizację zasypanych ludzi będziemy mogli określić konkretną pozycję osób poszkodowanych.
- c) łopatka lawinowa - sprzęt do usuwania śniegu, aby wydostać osobę poszkodowaną;
- d) plecak wypornościowy - dobrze jest mieć go na wyposażeniu. Jego działanie przypomina śnieżne koło ratunkowe, pozwalając na łatwiejsze wydobycie się spod śniegu oraz zwiększa szanse na uniknięcie zasypania;
- e) aplikacja "Ratunek" - warto ją zainstalować na telefonie. Pozwala na łatwiejsze zlokalizowanie w przypadku zasypania przez lawinę.
Lawina: Jak udzielić pierwszej pomocy? Co robić?
Jeżeli jesteśmy świadkami zejścia lawiny śnieżnej i sami znajdujemy się w bezpiecznej odległości, musimy pamiętać o kilku ważnych elementach. W pierwszej kolejności trzeba jak najszybciej zgłosić zdarzenie TOPR (jeśli sytuacja ma miejsce w Tatrach) lub GOPR (jeśli jesteśmy w innych górach). Numer alarmowy do TOPR i GOPR to 985 i +48 601 100 300. Pamiętajmy, aby pod żadnym pozorem się nie rozłączać! W czasie dalszej rozmowy ratownicy poinstruują nas, co mamy dalej robić.
Czytaj więcej: Panowie zostawili partnerki w górach. Całonocna akcja TOPR
Drugim punktem jest przypomnienie sobie ostatniej lokalizacji, w której spotkaliśmy jakichś ludzi. To ułatwi i zawęzi obszar poszukiwań zasypanych. Po trzecie na detektorze wybierzmy opcję "search" i śledźmy obszar zejścia lawiny. Jednocześnie starajmy się sprawdzić, czy spod śniegu nie wystają narty, kijki narciarskie, czy kończyny. Niczego nie przesuwajmy sami - pozwoli to w zlokalizowaniu zasypanych. Poza oczami miejmy też otwarte uszy i słuchajmy, czy nikt z poszkodowanych nie woła pomocy.
Warto podkreślić, że po zejściu lawiny czas odgrywa niezwykle istotną rolę. Według statystyk największe szanse na przeżycie mają ci, którzy są odnalezieni w pierwszych 15 minutach. Ponadto poszkodowanych w lawinie odszukujmy przy użyciu detektora. Po nim możemy sięgnąć po sondę śniegową, która ułatwi zlokalizowanie ofiar. Pod ręką powinniśmy mieć łopatę, dzięki której odkopiemy zasypanych ludzi. Nie klękajmy, lecz pracujmy na stojąco. Ostatnim punktem jest to, aby zaraz po odkopaniu poszkodowanych udzielić im w miarę potrzeby pierwszej pomocy.
- Czy usypianie laptopa jest dobre? Sprawdź, co zrobić, gdy kończysz pracę
- Dziwne zachowanie ptaków. Gapie nie mogli oderwać oczu [Film]
- Na Arktyce dzieje się coś niepokojącego. Naukowcy biją na alarm
Źródło: Radio ZET/tatromaniak.pl, stronapodrozy.pl, lawiny.topr.pl
Byłeś świadkiem czegoś niespodziewanego? Masz temat, którym powinniśmy się zająć?
Zgłoś sprawę przez Czerwony telefon Radia ZET
