Muzeum Narodowe w Wikipedii

Muzeum Narodowe w Warszawie od przeszło roku współpracuje z polskojęzyczną Wikipedią. Można w niej znaleźć już blisko 600 fotografii i reprodukcji dzieł znajdujących się w zbiorach muzeum.

Uroczyste zakończenie drugiej edycji projektu współpracy MNW i Wikipedii nastąpiło podczas konferencji naukowej „Muzeum Cyfrowe. Zbiory online, strategie cyfrowe, otwarte projekty”, która odbyła się w siedzibie Muzeum.

Rezultatem współpracy jest blisko 600 fotografii i reprodukcji dzieł znajdujących się w zbiorach muzeum. Wśród nich są zarówno reprodukcje najwybitniejszych dzieł malarskich z polskich zbiorów, jak również zdjęcia i reprodukcje dokumentujące bezcenną kolekcję malowideł uratowanych przez polskich archeologów w Faras.

W Wikipedii znalazło się także prawie 100 długich, rozbudowanych i dobrze opracowanych artykułów na temat Galerii Faras im. Profesora Kazimierza Michałowskiego, malarstwa pastelowego czy polskich artystów, których dzieła znajdują się w zbiorach MNW.

Hasła zostały napisane i przetłumaczone na wiele języków przez wolontariuszy Wikipedii, a nad ich poprawnością czuwali pracownicy muzeum.

Muzeum Narodowe w Warszawie od ponad 10 lat prowadzi intensywne prace nad digitalizacją jednej z największych kolekcji muzealnych w Polsce. W 2011 roku został uruchomiony katalog internetowy Cyfrowe MNW (www.cyfrowe.mnw.art.pl) w celu udostępniania zbiorów jak największej liczbie użytkowników.

W serwisie, wzbogacanym każdego tygodnia o nowe zabytki, można podziwiać obiekty, które na co dzień - z powodów wrażliwości materiału na uszkodzenia mechaniczne i braku powierzchni ekspozycyjnej - nie mogą być prezentowane publiczności. Wielkie repozytorium cyfrowe stanowi nieocenione źródło wiedzy. Wraz z rozwojem technologii Muzeum poszukuje nowych form dotarcia do widza, który coraz częściej porusza się w sferze cyfrowej. Jednym z narzędzi jest Wikipedia – społeczna encyklopedia o globalnym zasięgu.

- Współpraca ze Stowarzyszeniem Wikimedia Polska ma na celu jak najszersze otwarcie zbiorów dla publiczności. Bezpośrednią inspiracją do rozpoczęcia współpracy było - jak zaznacza Karolina Tabak, kierownik Działu Digitalizacji, koordynatorka projektu ze strony MNW - doświadczenie Rijskmuseum w Amsterdamie, które w trakcie trwającego niemal 10 lat remontu podjęło decyzję o otwarciu swoich zbiorów, czyli udostępnieniu wysokiej, jakości zdjęć zabytków w serwisie Wikimedia Commons. W ten sposób, mimo zamknięcia Muzeum, publiczność miała szansę oglądać muzealne zbiory.

Jak dodała Tabak "inną niezwykle cenną zaletą takiej współpracy jest tworzenie kontekstu dla prezentowanych dzieł". - Muzealny serwis Cyfrowe MNW jest katalogiem zbiorów. Wikipedia zaś umożliwia umieszczanie plików w szeregu artykułów, we wszystkich wersjach językowych encyklopedii - dodała.

Muzeum Narodowe w Warszawie rozpoczęło we wrześniu 2015 roku udostępnianie najbardziej wartościowych dzieł sztuki polskiej, europejskiej i światowej w Wikimedia Commons – bibliotece mediów, z której pochodzą pliki ilustrujące artykuły Wikipedii. Materiały z Wikimedia Commons można legalnie pobierać i ponownie wykorzystywać w dowolnym celu, bowiem gromadzi ona tylko pliki na wolnych licencjach, bądź te będące w domenie publicznej, do których prawa autorskie wygasły (jak w przypadku dzieł z kolekcji Muzeum Narodowego w Warszawie).

Jak dotąd, wśród udostępnionych blisko 600 zdjęć arcydzieł z kolekcji Muzeum, są "Bitwa pod Grunwaldem" Jana Matejki, czy "Babie lato" Józefa Chełmońskiego, a także bardzo ciekawe dzieła twórców nieco mniej znanych, jak "Plac Opery w Paryżu" Ludwika de Laveaux.

Każdy zabytek posiada opis opracowany przez pracowników Muzeum, zaczerpnięty ze strony Cyfrowego Muzeum Narodowego w Warszawie (www. cyfrowe.mnw.art.pl). Udostępnione przez MNW materiały są w łatwy sposób dostępne dla odbiorców na całym świecie i mogą być wykorzystywane do ilustrowania artykułów we wszystkich wersjach językowych Wikipedii.

Udostępnione przez muzeum pliki ilustrują nie tylko hasła dotyczące malarzy czy samych obrazów, ale stanowią także źródło ilustracyjne w artykułach na tematy często odległe: "Macierzyństwo" Stanisława Wyspiańskiego ilustruje na przykład hasło o karmieniu piersią we włoskim Wikisłowniku i Wikipedii w języku angielskim, a "Żydówka z pomarańczami" Aleksandra Gierymskiego jest wykorzystywana m.in. jako ilustracja w haśle o nazistowskiej grabieży dóbr kultury po indonezyjsku.

Jak poinformowano podczas konferencji, pliki udostępnione przez MNW ogląda każdego dnia od 100 do 150 tysięcy internautów, średnio ponad 3 miliony razy miesięcznie. Dzięki pracy kuratorów MNW, do Wikimedia Commons trafił wybór najciekawszych i najbardziej wartościowych z edukacyjnego punktu widzenia prac polskich twórców. Udostępniane reprodukcje stanowią przegląd historii polskiej i światowej sztuki. Są wśród nich portrety encyklopedycznych postaci historycznych, sceny z historii Polski, sceny mitologiczne, batalistyczne; portrety kobiet, pejzaże, widoki miast i autoportrety twórców.

Udostępnione przez MNW pliki zostały już wykorzystane w artykułach w wielu wersjach językowych Wikipedii, m.in. w: baskijskiej, białoruskiej, katalońskiej, czeskiej, niemieckiej, estońskiej, greckiej, angielskiej, hiszpańskiej, fińskiej, francuskiej, galicyjskiej, węgierskiej, islandzkiej, włoskiej, koreańskiej, holenderskiej, łotewskiej, norweskiej, rosyjskiej oraz w językach esperanto, ido i interlingua.

Od początku listopada z Muzeum Narodowym w Warszawie współpracuje wikipedystka Maria Drozdek, zatrudniona przez Stowarzyszenie Wikimedia Polska na stanowisku Wikipedysty-rezydenta (ang. Wikipedian-in-Residence). Rezydent pełni rolę łącznika pomiędzy społecznością edytorów Wikipedii i pracownikami instytucji kultury; prowadzi szkolenia techniczne, pracuje z wolontariuszami przy tworzeniu nowych treści na podstawie materiałów instytucji, pomaga w udostępnianiu zbiorów w Wikipedii. Maria Drozdek jest pierwszą wikipedystką-rezydentką w Polsce - w Muzeum narodowym w Warszawie.

Od kwietnia 2016 r. realizowany jest projekt Faras w Wikipedii. Jego celem jest wzbogacenie encyklopedii o zagadnienia związane z Galerią Faras im. profesora Kazimierza Michałowskiego. Tematem projektu są wykopaliska w Faras i udział w nich polskich archeologów, poczynione tam odkrycia, w tym malowideł prezentowanych w MNW.

- Galeria Faras, będąca chlubą naszego Muzeum, malowidła i inne dzieła pochodzące z katedry w miejscowości Faras w dzisiejszym Sudanie do tej pory nie były w Wikipedii szeroko i wyczerpująco opisane. Ten projekt to zmienia - podkreśliła dr Aleksandra Sulikowska, kustosz Kolekcji Nubijskiej w MNW. - Dzięki niemu w powszechnym dostępie pojawiają się artykuły dotyczące Nubii, jej sztuki i archeologii oraz wielu innych spraw z tym związanych - dodała kustosz. Niezwykle ważne i cenne są szczególnie materiały ilustracyjne: zdjęcia zabytków, fotografie archiwalne z prac archeologicznych i z konserwacji prowadzonej w Muzeum Narodowym w Warszawie - dodała kustosz.

Radio ZET/PAP/MS

Więcej: